Θ΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΟΥΚΑ - Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΦΡΟΝΑ ΠΛΟΥΣΙΟΥ -Η ΨΥΧΗ

 

Κατά Λουκά Ευαγγέλιο ΙΒ΄16-21

 

 

Νοελληνική Απόδοση

Είπε ο Κύριος την εξής παραβολή «Κάποιου πλούσιου ανθρώπου χωράφια έδωσαν άφθονη σοδειά. Κι εκείνος σκεφτόταν και έλεγε: τι να κάνω; Δεν έχω μέρος να συγκεντρώσω τα γεννήματά μου! Να τι θα κάνω, είπε. Θα γκρεμίσω τις αποθήκες μου και θα χτίσω μεγαλύτερες για να συγκεντρώσω εκεί όλη τη σοδειά μου και τα αγαθά μου. Και τότε θα πω στον εαυτό μου: τώρα, έχεις πολλά αγαθά, που αρκούν για χρόνια πολλά. Ξεκουράσου, τρώγε, πίνε, διασκέδαζε.

Τότε του είπε ο Θεός: «ανόητε. Αυτή τη νύχτα θα παραδώσεις τη ζωή σου. Αυτά λοιπόν που ετοίμασες, σε ποιόν θα ανήκουν;». Αυτά, λοιπόν, παθαίνει όποιος μαζεύει πρόσκαιρους θησαυρούς και δεν πλουτίζει τον εαυτό του με ό,τι θέλει ο Θεός». Αφού τα είπε όλα αυτά, πρόσθεσε με έμφαση: «Όποιος έχει αυτιά για ν΄ακούει ας τα ακούει».

Σχολιασμός

  Για να μας διδάξει ο Χριστός την σημερινή παραβολή, παίρνει αφορμή από έναν πλούσιο άνθρωπο που τον σταματά στο δρόμο προς τα Ιεροσόλυμα και τον παρακαλεί να μεσολαβήσει, ώστε να μην τον αδικήσει ο αδελφός του στη μοιρασιά της πατρικής κληρονομιάς. Ο Ιησούς αρνείται, λέγοντας ότι δεν είναι δικαστής και ότι δεν είναι δουλειά του να μοιράζει στους ανθρώπους τις περιουσίες τους. Ο πλούσιος, παραπονιέται ότι δεν έχει χώρο να συγκεντρώσει τη σοδειά του, και στο τέλος βρίσκει τη λύση: να γκρεμίσει τις αποθήκες του και να κτίσει μεγαλύτερες, ώστε να χωρέσουν όλοι οι καρποί, κι ύστερα να πει στον εαυτό του: «Τώρα έχεις πολλά αγαθά, που αρκούν για πολλά χρόνια. Ξεκουράσου, φάε, πιες, διασκέδασε»! Ο Κύριος, του λέει « Άμυαλε, αυτή τη νύχτα θα πεθάνεις, αυτά που ετοίμασες, σε ποιον θα ανήκουν»;

 Ο Χριστός χαρακτηρίζει τον πλούσιο «άφρονα», δηλαδή άμυαλο, γιατί δε σκέπτεται ποτέ το Θεό και το θάνατο. Η πλεονεξία κυριεύει την ψυχή του, κάνοντας τον εγωιστή και υλιστή. Αντί να χαίρεται  τον πλούτο του, βασανίζεται και αγωνιά  πως θα μεγαλώσει την περιουσία του, χωρίς να σκέφτεται να δώσει κάτι στους συνανθρώπους του που έχουν ανάγκη, από αυτά που του περισσεύουν. Το μεγάλο λάθος του είναι, πως ποτέ δεν ευχαριστεί το Θεό για τα αγαθά που του δίνει και πως  τον αντικαθιστά, με τα πλούτη και τα χρήματα του. Όταν ο Θεός του λέει ότι ήρθε η ώρα του θανάτου του και ότι η ζωή του πάνω στη γη τελειώνει και θα πρέπει να παραδώσει την ψυχή του, τον ρωτάει σε ποιον θα  αφήσει όλα αυτά που απέκτησε. Ο άφρονας πλούσιος, δεν ξέρει τι είναι ψυχή και γι αυτό λέει: «Ψυχή φάε και πιες». Τρώει και πίνει η ψυχή του ανθρώπου; Tι είναι ψυχή;

Ψυχή είναι το πνευματικό στοιχείο της ύπαρξης μας. Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός αναφέρει, ότι η ψυχή είναι ασώματη, αόρατη στα μάτια, λογική και κτιστή και χρησιμοποιεί το σώμα σαν όργανο. Στη δημιουργία του κόσμου ο τριαδικός Θεός, πλάθει το σώμα τέλειο από χώμα και εμφυσά «πνοή ζωής» στον Αδάμ (Γένεση Β -7). Όπως λένε οι πατέρες της εκκλησίας, αυτό το εμφύσημα του Θεού στον άνθρωπο με το οποίο κτίζεται η ψυχή του, είναι η ενέργεια του Αγίου Πνεύματος.

  Το σώμα του κάθε ανθρώπου είναι υλικό και φθαρτό, ενώ η ψυχή είναι πνευματική και αθάνατη. «Διότι τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο, εάν κερδίσει τον κόσμο όλο και χάσει την ψυχή του; ή τι θα δώσει ο άνθρωπος ως αντάλλαγμα, για να εξαγοράσει την ψυχή του, αφού ούτε ο κόσμος όλος δεν μπορεί να αντισταθμίσει την αξία της;» (Μάρκος Η – 36-37); Ας μην ξεχνάμε, ότι στην Δευτέρα Παρουσία το σώμα θα αναστηθεί και θα ενωθεί με την αθάνατη ψυχή. Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής λέει, ότι οι δυνάμεις της ψυχής είναι τρεις. 1) Η θρεπτική  που την έχουν τα φυτά 2) Η φανταστική και ορμητική, που μαζί με την προηγούμενη την έχουν τα ζώα. Επίσης, τις δύο προηγούμενες δυνάμεις μαζί με την 3) λογιστική και νοητική, τις έχει η ψυχή του ανθρώπου.

Ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο «κατ’ εικόνα» και «καθ’ ομοίωση». Το «κατ’ εικόνα» δεν αναφέρεται στο σώμα, αλλά στην ψυχή του ανθρώπου. Δηλαδή, αναφέρεται στα χαρίσματα που του δίνει ο Θεός όπως: νόηση, συνείδηση, ελευθερία, αρετή, σοφία κλπ, που αν ο άνθρωπος αξιοποιήσει θα φτάσει στο «καθ’ ομοίωση», δηλαδή να ενωθεί με τον Θεό και να γίνει κατά χάρη Θεός. Όπως ο Θεός είναι αυτεξούσιος, έτσι δίνει στον άνθρωπο την ελευθερία να επιλέγει. Ο Θεός είναι τρία πρόσωπα, έτσι και η ψυχή μας που είναι κτισμένη  «κατ’ εικόνα» του, έχει νου, λόγο και πνεύμα ζωοποιό. Το «κατ’ εικόνα» του ανθρώπου είναι ισχυρότερο των αγγέλων, γιατί ενώ οι άγγελοι έχουν νου και λόγο, δεν έχουν πνεύμα ζωοποιό, επειδή δεν έχουν σώμα για να το ζωοποιήσει η ψυχή τους. Ενώ, ο άνθρωπος έχοντας σώμα, λαμβάνει αυτή τη δύναμη της ψυχής, το ζωοποιό πνεύμα, για να δίνει ζωή στο σώμα του.

Η ψυχή του ανθρώπου συνδέεται στενά με το σώμα και η χάρη του Θεού που έρχεται στην ψυχή, μεταβιβάζεται έπειτα στο σώμα. Όταν όμως η ψυχή χωριστεί από την χάρη του Θεού, τότε έχουμε το θάνατο της (πνευματικός θάνατος), όπως ακριβώς νεκρώνεται και το σώμα όταν χωριστεί από την ψυχή (σωματικός θάνατος). Τότε δημιουργούνται τα ψυχικά και σωματικά πάθη που συντελούν στον θάνατο της ψυχής. Αυτή είναι η πτώση του ανθρώπου: το ότι χωρίζεται από τον Θεό και στρέφεται προς την ύλη, ζητώντας να θεωθεί από αυτήν. Αυτή είναι και η αμαρτία του πλουσίου του ευαγγελίου, που  στρέφεται στα υλικά ζητώντας  από αυτά την ευτυχία.

Οι άνθρωποι διακατεχόμαστε από την επιθυμία να αποκτήσουμε όσο περισσότερα μπορούμε, προκειμένου να κάνουμε τη ζωή μας πιο άνετη και τελικά εγκλωβιζόμαστε στην αναζήτηση της ευτυχίας, μέσω των υλικών πραγμάτων. Αδιαφορούμε για τον συνάνθρωπο μας και τα προβλήματά του, και σαν τον άφρονα της παραβολής, παγιδευόμαστε στον εγωισμό μας και χάνουμε την πίστη μας, απέναντι στο Θεό. Δεν μας λέει ο Χριστός να μη φροντίζουμε για την οικογένειά μας, για το μέλλον των παιδιών μας, για την εξασφάλιση των αναγκαίων αλλά μας τονίζει, ότι δεν είναι αυτός ο σκοπός μας, ώστε να ξεχνάμε την ψυχή μας. Μας παροτρύνει να προσδιορίσουμε εκ νέου τις προτεραιότητές μας, προσπαθώντας να γίνουμε πλούσιοι «κατά Θεό». Ο άνθρωπος που αγαπά το Θεό και τους άλλους ανθρώπους οδηγείται αιώνια, κοντά του.  Ας προσευχόμαστε να έχει πάντα η ψυχή μας, την χάρη του Θεού και «Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω» όπως λέει και το σημερινό ευαγγέλιο.

 

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»