ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΗ

 

Κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο Β΄13 – 23

Νοελληνική Απόδοση

Όταν αναχώρησαν οι μάγοι, ένας άγγελος του Θεού παρουσιάστηκε στον Ιωσήφ στο όνειρό του και του είπε: «Σήκω αμέσως, πάρε το παιδί και τη μητέρα του και φύγε στην Αίγυπτο και μείνε εκεί ωσότου σου πω. Γιατί ο Ηρώδης όπου να’ ναι θα ψάξει να βρει το παιδί, για να το σκοτώσει». Ο Ιωσήφ σηκώθηκε αμέσως, πήρε το παιδί και τη μητέρα του και μέσα στη νύχτα έφυγε στην Αίγυπτο∙ εκεί έμεινε ώσπου πέθανε ο Ηρώδης. Έτσι εκπληρώθηκε ο λόγος του Κυρίου που είχε πει ο προφήτης: «Από την Αίγυπτο κάλεσα τον γιο μου».

Όταν κατάλαβε ο Ηρώδης πως οι μάγοι τον εξαπάτησαν, οργίστηκε πάρα πολύ. Έστειλε τότε στρατιώτες και σκότωσαν στη Βηθλεέμ και στην περιοχή της όλα τα παιδιά από δύο χρονών και κάτω, σύμφωνα με τον χρόνο που εξακρίβωσε από τους μάγους. Έτσι εκπληρώθηκε ο λόγος του Κυρίου, που είχε πει ο προφήτης Ιερεμίας: «Ακούστηκε στη Ραμά κραυγή, θρήνος, κλάματα και στεναγμός βαρύς∙ για τα παιδιά της κλαίει η Ραχήλ και πουθενά δεν βρίσκει παρηγοριά, γιατί δεν υπάρχουν πια στη ζωή».

Όταν, λοιπόν, πέθανε ο Ηρώδης, ένας άγγελος σταλμένος από τον Κύριο εμφανίστηκε στον Ιωσήφ σε όνειρο στην Αίγυπτο, και του είπε: «Σήκω πάρε το παιδί και τη μητέρα του και πήγαινε στη χώρα του Ισραήλ, γιατί πέθαναν όσοι ήθελαν να θανατώσουν το παιδί». Τότε ο Ιωσήφ σηκώθηκε, πήρε το παιδί και τη μητέρα του και γύρισε πάλι στη χώρα του Ισραήλ. Όταν έμαθε πως βασιλιάς της Ιουδαίας είναι ο Αρχέλαος, στη θέση του πατέρα του, του Ηρώδη, φοβήθηκε να εγκατασταθεί εκεί. Με θεϊκή εντολή όμως, που του δόθηκε στο όνειρό του, αναχώρησε για την περιοχή της Γαλιλαίας. Ήρθε λοιπόν, κι εγκαταστάθηκε στην πόλη Ναζαρέτ. Έτσι εκπληρώθηκε για τον Χριστό η προφητεία που έλεγε ότι θα ονομαστεί Ναζωραίος.

 

Σχολιασμός

Η γιορτή της γέννησης του Χριστού αποτελεί την μητρόπολη των γιορτών, όπως λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Η σημερινή Κυριακή ονομάζεται Κυριακή μετά την γέννηση του Χριστού. Η γιορτή των Χριστουγέννων είναι μεγάλη και γι’ αυτό έχει προεόρτια και μεθεόρτια. Όλη η Παλαιά Διαθήκη είναι προεόρτια της ενανθρώπησης του Χριστού, γιατί υπάρχουν προφητείες ότι έρχεται ο Χριστός, ο Μεσσίας για να σώσει τον κόσμο. Ο προφήτης Μιχαίας γράφει ότι ο Χριστός θα γεννηθεί στη Βηθλεέμ,  ενώ  ο Δανιήλ προλέγει 390 χρόνια νωρίτερα πότε θα έρθει στη γη, ότι θα σταυρωθεί ανάμεσα σε δύο ληστές και ότι θα μπεί κλήρος στα ρούχα του.  Επίσης, ο Ζαχαρίας προφητεύει, ότι αυτός που θα λογχευθεί στην πλευρά του είναι ο Θεός των χριστιανών. Ο ίδιος ο Ιησούς αναφέρει την πώληση του για τριάντα αργύρια και την είσοδο του στα Ιεροσόλυμα. Όλες αυτές οι προφητείες  αν ταξινομηθούν, αποτελούν την βιογραφία του Χριστού πολύ πριν γεννηθεί. Η γιορτή των Χριστουγέννων και τα μεθεόρτια της γιορτάζονται πάντα, διότι  χωρίς την γέννηση δεν θα υπήρχε η Ανάσταση και χωρίς την Ανάσταση δεν θα εκπληρωνόταν ο σκοπός της ενανθρώπησης του Χριστού.

Επί του Ρωμαίου αυτοκράτορα Οκταβιανού Αυγούστου, διατάσσεται απογραφή πληθυσμού σε όλη την αυτοκρατορία. Άγγελος Κυρίου επισκέπτεται τον Ιωσήφ και τον ενημερώνει για την γέννηση του Χριστού από την Παναγία. Ο Ιωσήφ για να απογραφεί, παραλαμβάνει την Μαρία από την Ναζαρέτ και πηγαίνουν στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας γιατί κατάγεται από την οικογένεια και τη γενιά του Δαβίδ. Στη Βηθλεέμ, βασιλιάς είναι ο Ηρώδης ο Μέγας. Επειδή δεν βρίσκουν πανδοχείο να μείνουν,   η Παναγία  γεννάει  τον Χριστό  μέσα σε μια φάτνη. Στην περιοχή εκείνη βρίσκονται βοσκοί στην ύπαιθρο  που φυλάνε το κοπάδι τους, τη νύχτα.  Σε αυτούς παρουσιάζεται ένας άγγελος Κυρίου και θεϊκή λάμψη τούς σκεπάζει, με αποτέλεσμα να τρομάξουν.  Ο άγγελος τους  καθησυχάζει λέγοντας: «Μην τρομάζετε, σας φέρνω χαρμόσυνο άγγελμα, που θα γεμίσει με χαρά μεγάλη όλον τον κόσμο. Σήμερα στην πόλη του Δαβίδ, γεννήθηκε για χάρη σας, σωτήρας  και αυτός είναι ο Χριστός. Για να τον αναγνωρίσετε, τούτο είναι το σημάδι: Θα βρείτε ένα βρέφος τυλιγμένο και ξαπλωμένο μέσα σε μια φάτνη». Ξαφνικά, κοντά στον άγγελο, παρουσιάζεται ένα πλήθος αγγέλων, οι οποίοι υμνούν τον Θεό λέγοντας: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία» (Λουκ. Β’ 8-14)  δηλαδή δόξα στον ύψιστο Θεό και ειρήνη στη γη, αγάπη και σωτηρία για τους ανθρώπους.

 Όταν οι άγγελοι  φεύγουν, οι βοσκοί πηγαίνουν να προσκυνήσουν τον Χριστό.  Άρα, οι πρώτοι  που προσκυνούν το θείο βρέφος είναι οι ποιμένες. Αυτό σύμφωνα με τους πατέρες της εκκλησίας γίνεται λόγω της καθαρότητας της ψυχής τους και γιατί ο Χριστός, διαλέγει να αποκαλυφθεί στους απλούς ανθρώπους αλλά και για να δηλωθεί ότι ο Χριστός είναι ποιμένας όλων μας. Οι άγγελοι που εμφανίζονται στους βοσκούς, δεν υμνούν για μια απλή ειρήνη αλλά για την ειρήνη που φέρνει η γέννηση του Χριστού. Αυτή η γέννηση ειρηνοποιεί  τον άνθρωπο με το Θεό και με τον πλησίον του. Η φράση «εν ανθρώποις ευδοκία» σημαίνει κατά τους πατέρες, το θέλημα του Θεού. Το μήνυμα για τον ερχομό του Χριστού το λαμβάνουν πρώτοι, κάποιοι άσημοι Ιουδαίοι, δηλαδή οι βοσκοί, και  κάποιοι σημαντικοί αλλοδαποί, δηλαδή οι μάγοι.  Άρα, ο Θεός έρχεται στον κόσμο, φτωχός και αδύναμος θέλοντας  να  δείξει ότι η βασιλεία του, δεν στηρίζεται στους δυνατούς και ισχυρούς του κόσμου, αλλά στην αγάπη και στην ειρήνη. Ο Χριστός έρχεται στον κόσμο για τη σωτηρία όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτως φυλής και καταγωγής.

Αφού γεννιέται ο Ιησούς στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας,  φτάνουν στα Ιεροσόλυμα τρείς σοφοί μάγοι-αστρονόμοι, δηλαδή επιστήμονες εκείνης της εποχής από την Ανατολή,  ρωτώντας πού είναι ο νεογέννητος βασιλιάς των Ιουδαίων.  Ένα άστρο φωτεινό τους οδηγεί μέχρι που το χάνουν. Όταν μαθαίνει το νέο ο Ηρώδης, ταράζεται και φωνάζει όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, και ζητά να τον πληροφορήσουν πού έχει γεννηθεί ο Μεσσίας. Αυτοί του απαντούν: «Στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας,  κατά τον προφήτη Μιχαία».   Ο Ηρώδης τότε καλεί κρυφά τους μάγους  και τους λέει : «Πηγαίνετε και ψάξτε καλά για το παιδί και μόλις το βρείτε, να με ειδοποιήσετε, για να έρθω κι εγώ να το προσκυνήσω». Οι μάγοι  όταν φεύγουν από τον βασιλιά ξαναβρίσκουν  το άστρο που είχαν δει να ανατέλλει με τη γέννηση του παιδιού,  το οποίο προχωρά μπροστά τους  και στέκεται πάνω από τον τόπο όπου βρίσκεται ο Χριστός. Σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, το αστέρι που τους οδηγεί δεν είναι κοινό αστέρι, αλλά άγγελος κυρίου και αυτό φαίνεται, από το ότι δεν είναι συνέχεια σε κίνηση ενώ κάποιες στιγμές στέκεται και κινείται χαμηλότερα από το κανονικό, δείχνοντας το σπίτι που μένει η Άγια Οικογένεια. Είναι πολύ λαμπρό και κινείται παράδοξα από ανατολή προς τη δύση και μετά προς το νότο δηλαδή από Ιεροσόλυμα προς Βηθλεέμ, ενώ φαίνεται καθαρά  όχι μόνο την νύχτα, αλλά και την μέρα. Κατά τον Ιωσήφ τον Βρυένιο, αυτό το αστέρι είναι ο αρχάγγελος Γαβριήλ. Όταν  οι μάγοι μπαίνουν στο σπίτι, βλέπουν τον Χριστό με την Παναγία, και πέφτουν μπρούμυτα στο πάτωμα και τον προσκυνούν προσφέροντας  τα  δώρα τους, χρυσό ως τιμή στον νέο βασιλιά, λιβάνι στον αρχιερέα και σμύρνα  σε αυτόν που θα θυσιαστεί  για χάρη των ανθρώπων. Τότε σμύρνα χρησιμοποιείται στους νεκρούς. 

Όταν αναχωρούν οι μάγοι, διαλέγουν διαφορετικό δρόμο αποφεύγοντας να ειδοποιήσουν τον Ηρώδη για το σημείο που βρίσκεται το θείο βρέφος. Στο μεταξύ, ένας άγγελος του Θεού παρουσιάζεται  στο όνειρό του  Ιωσήφ και του λέει: «Σήκω αμέσως, πάρε το παιδί και τη μητέρα του και φύγε στην Αίγυπτο και μείνε εκεί ωσότου σου πω, γιατί ο Ηρώδης θα ψάξει να βρει το παιδί, για να το σκοτώσει». Ο Ιωσήφ σηκώνεται αμέσως, παίρνει το παιδί και τη μητέρα του και μέσα στη νύχτα φεύγουν για την Αίγυπτο. Όταν καταλαβαίνει ο Ηρώδης πως οι μάγοι τον εξαπάτησαν, οργίζεται πάρα πολύ και στέλνει  στρατιώτες να σκοτώσουν, όλα τα αγόρια από δύο χρονών και κάτω, στη Βηθλεέμ και στην  ευρύτερη περιοχή της,. Όταν πεθαίνει ο Ηρώδης, άγγελος σταλμένος από τον Κύριο εμφανίζεται στον Ιωσήφ σε όνειρο στην Αίγυπτο,  και του λέει: «Σήκω, πάρε το παιδί και τη μητέρα του και πήγαινε στo Ισραήλ, γιατί πέθαναν όσοι ήθελαν να θανατώσουν το παιδί». Τότε ο Ιωσήφ παίρνει το παιδί και τη μητέρα του και γυρνάει πάλι στο Ισραήλ. Όταν μαθαίνει πως βασιλιάς της Ιουδαίας είναι ο Αρχέλαος,  δηλαδή ο γιος του Ηρώδη, φοβάται να εγκατασταθεί εκεί και με θεϊκή εντολή, αναχωρεί για την περιοχή της Γαλιλαίας. Εκεί εγκαθίσταται στην πόλη Ναζαρέτ και έτσι εκπληρώνεται η προφητεία για τον Χριστό που λέει ότι θα ονομαστεί Ναζωραίος.

Σύμφωνα με τον Μέγα Αθανάσιο, το σπήλαιο που γεννιέται ο Χριστός είναι τύπος της εκκλησίας. Το θυσιαστήριο είναι η φάτνη, ο Ιωσήφ ο εφημέριος, οι κληρικοί  οι μάγοι, οι ποιμένες οι διάκονοι, οι ιερείς οι άγγελοι, αρχιερέας ο Κύριος και θρόνος η Παναγία. Στον Απόστολο των Χριστουγέννων  ο Παύλος λέει (Προς Γαλάτας-Δ΄ 4-5) ότι όταν ήρθε η κατάλληλη στιγμή, ο Θεός έστειλε τον γιό του στον κόσμο (ενανθρώπηση), γεννημένος με άλλον τρόπο από ότι εμείς, για να απολαύσουμε την υιοθεσία, δηλαδή να γίνουμε θεοί κατά χάρη. Η θεία με την ανθρώπινη φύση του Χριστού ήταν, είναι και θα είναι  πάντοτε ενωμένες. Ο Θεάνθρωπος υπάρχει πάντα στους αιώνες και γι αυτό μπορούμε και τώρα να κοινωνούμε το σώμα και το αίμα του.  Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης λέει, ότι ζώντας μοναστηριακά και ασκητικά, τότε μόνο ζούμε πνευματικά τα γεγονότα της θείας ενανθρώπησης μέσα μας.  

 

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»