Η΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΟΥΚΑ - Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΩΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ

 

Κατά Λουκά Ι΄25-37

Νοελληνική Απόδοση

Εκείνο τον καιρό, κάποιος νομοδιδάσκαλος παρουσιάστηκε στον Ιησού, και για να τον φέρει σε δύσκολη θέση του είπε: «Διδάσκαλε, τι πρέπει να κάνω για να κερδίσω την αιώνια ζωή;» Ο Ιησούς τον ρώτησε: «Ο νόμος τι γράφει;» Εκείνος απάντησε: «Να αγαπάς τον Κύριο το Θεό σου μ’ όλη την καρδιά σου και μ’ όλη την ψυχή σου, μ’ όλη τη δύναμή σου και μ’ όλο το νου σου· και τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου». «Πολύ σωστά απάντησες», του είπε ο Ιησούς· «αυτό κάνε και θα ζήσεις». Εκείνος όμως, θέλοντας να δικαιολογήσει τον εαυτό του, είπε στον Ιησού: «Και ποιος είναι ο πλησίον μου;»

Πήρε τότε αφορμή ο Ιησούς και είπε: «Κάποιος άνθρωπος, κατεβαίνοντας από τα Ιεροσόλυμα για την Ιεριχώ, έπεσε πάνω σε ληστές. Αυτοί τον ξεγύμνωσαν, τον τραυμάτισαν και έφυγαν παρατώντας τον μισοπεθαμένο. Από εκείνο το δρόμο έτυχε να κατεβαίνει και κάποιος ιερέας, ο οποίος τον είδε, αλλά τον προσπέρασε χωρίς να του δώσει σημασία. Το ίδιο και κάποιος λευίτης, που περνούσε από εκείνο το μέρος· παρ’ όλο που τον είδε κι αυτός, τον προσπέρασε χωρίς να του δώσει σημασία. Κάποιος όμως Σαμαρείτης που ταξίδευε, ήρθε προς το μέρος του, τον είδε και τον σπλαχνίστηκε. Πήγε κοντά του, άλειψε τις πληγές του με λάδι και κρασί και τις έδεσε καλά. Μάλιστα τον ανέβασε στο δικό του το ζώο, τον οδήγησε στο πανδοχείο και φρόντισε γι’ αυτόν.

Την άλλη μέρα φεύγοντας έβγαλε κι έδωσε στον πανδοχέα δύο δηνάρια και του είπε: φρόντισέ τον, κι ότι παραπάνω ξοδέψεις, εγώ όταν ξαναπεράσω θα σε πληρώσω. Ποιος λοιπόν απ’ αυτούς τους τρεις κατά τη γνώμη σου αποδείχτηκε πλησίον εκείνου που έπεσε στους ληστές;» Ο νομοδιδάσκαλος απάντησε: «Εκείνος που τον σπλαχνίστηκε». Τότε ο Ιησούς του είπε: «Πήγαινε, και να κάνεις κι εσύ το ίδιο».

Σχολιασμός

Η παραβολή του καλού Σαμαρείτη, είναι από τα πιο γνωστά κείμενα του ευαγγελίου. Η αγάπη μας προς τον πλησίον, είναι ένα από τα πιο σημαντικά κριτήρια για να κληρονομήσει κανείς τον Παράδεισο. Τον καιρό εκείνο, κάποιος νομικός πλησιάζει τον Χριστό, και τον ρωτά τι πρέπει να κάνει για να κερδίσει την αιώνια ζωή. Οι νομικοί της εποχής, είναι και θεολόγοι που μελετούν και  εξηγούν το Νόμο.  Ο νομικός πιστεύει, ότι με αυτήν την ερώτηση μπορεί να φέρει σε δύσκολη θέση τον Χριστό. Ο Χριστός του απαντά  λέγοντας του: «Ο νόμος τι γράφει;» Εκείνος απαντά αναφέροντας τις δύο πρώτες εντολές, από τις δέκα: «Να αγαπάς τον Θεό με όλη σου την καρδιά και την ψυχή σου και τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου». Ο νομικός,  συνεχίζει ρωτώντας τον Ιησού: «Και ποιος είναι ο πλησίον μου;»

Με αυτήν την αφορμή, ο Χριστός διηγείται την  παραβολή  του καλού Σαμαρείτη: Ένας άνθρωπος, ξεκινά να πάει από τα Ιεροσόλυμα, στην Ιεριχώ. Έχοντας  διανύσει το μεγαλύτερο κομμάτι του δρόμου, φτάνει σε μια έρημη τοποθεσία, όπου ληστές του επιτίθενται. Πέφτουν πάνω του, τον χτυπούν, τον γδύνουν, τον αφήνουν  μισοπεθαμένο και εξαφανίζονται.  Ο άνθρωπος σε αυτή την κατάσταση που βρίσκεται δεν μπορεί να σηκωθεί, αναστενάζει  και βογκά από τους πόνους. Από το μέρος εκείνο περνούν τρείς άνθρωποι. Ο πρώτος είναι ιερέας. Η διαγωγή του απέναντι στον πληγωμένο είναι απαράδεκτη.  Κάνει πως δεν βλέπει τον δυστυχισμένο άνθρωπο και συνεχίζει τον δρόμο του. Την ίδια ακριβώς συμπεριφορά δείχνει και ο Λευίτης, πρόσωπο δηλαδή που υπηρετεί μέσα στο ναό του Θεού σαν νεωκόρος ή σαν διάκονος, αδιαφορεί για τον πληγωμένο άνθρωπο και φεύγει.

Ο τρίτος διαβάτης είναι Σαμαρείτης, άνθρωπος δηλαδή από τη χώρα της Σαμάρειας, που βρίσκεται σε έχθρα με την Ιουδαία. Κατεβαίνει από το ζώο του, πλένει τις πληγές του τραυματισμένου με κρασί, τις αλείφει με λάδι και τις δένει με επιδέσμους.  Στη συνέχεια, τον ανεβάζει στο ζώο του και τον μεταφέρει σε ένα πανδοχείο και μένει μαζί του όλη τη νύχτα. Το πρωί, πριν φύγει, πληρώνει τον ιδιοκτήτη του πανδοχείου και τον παρακαλεί, να περιποιηθεί τον άνθρωπο και ό,τι επιπλέον ξοδέψει, του υπόσχεται να του τα πληρώσει, όταν επιστρέψει. Ο Χριστός, τελειώνοντας την διήγηση ρωτά τον νομικό: «Ποιος από τους τρείς διαβάτες νομίζεις, ότι είναι ο πλησίον του ανθρώπου που έπεσε στα χέρια των ληστών»; Και εκείνος απαντά: «Εκείνος που τον βοήθησε». Τότε ο Χριστός του λέει: «Πορεύου και συ ποίει ομοίως»,  δηλαδή κάνε και εσύ το ίδιο.

Η αλληγορική σημασία της παραβολής είναι η εξής: Ο καλός Σαμαρείτης είναι ο Χριστός. Ο χτυπημένος από τους ληστές διαβάτης, σύμφωνα με τους πατέρες της εκκλησίας, είμαστε όλοι εμείς που δεχόμαστε επιθέσεις από πειρασμούς και κακούς λογισμούς, ενώ τα πάθη είναι οι πληγές μας. Η Ιεριχώ που βρίσκεται σε χαμηλότερο υψόμετρο, φανερώνει την πτώση του ανθρώπινου γένους.  Το πανδοχείο συμβολίζει την εκκλησία, που είναι πνευματικό νοσοκομείο, ενώ το λάδι και το κρασί συμβολίζουν την θεραπεία μέσω των μυστηρίων της εκκλησίας. Τα δύο δηνάρια, που πληρώνει ο Σαμαρείτης στον πανδοχέα, δείχνουν την αξία της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Τέλος, η επιστροφή του καλού Σαμαρείτη με σκοπό να μάθει για την υγεία του διαβάτη, δηλώνει την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, ο οποίος θα ξαναγυρίσει, εμφανιζόμενος με δόξα, για να κρίνει ζωντανούς και νεκρούς. Αυτός ο  πληγωμένος άνθρωπος που αναφέρει το ευαγγέλιο, είμαστε όλοι εμείς και για να γίνουμε καλά πρέπει να υποβληθούμε σε θεραπεία. Που θα καταφύγουμε για την θεραπεία αυτή; Στην εκκλησία. Μόνο αυτή έχει θεράποντα γιατρό, τον καλό Σαμαρείτη τον Χριστό.

Τι είναι η εκκλησία;  Ο απόστολος Παύλος την παρομοιάζει με σώμα, με κεφαλή τον Χριστό «καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος, τῆς ἐκκλησίας» (Κολοσσαείς Α΄-18). Όλοι οι χριστιανοί είμαστε εκκλησία, έχουμε την ίδια πίστη, κάνουμε υπακοή στους κανόνες των Οικουμενικών Συνόδων και κοινωνούμε από το ίδιο Άγιο Ποτήριο. Η ορατή πλευρά της εκκλησίας είναι η Στρατευομένη Εκκλησία (κληρικοί και λαϊκοί που αγωνίζονται για την θέωση) και η αόρατη είναι η Θριαμβεύουσα Εκκλησία (η Παναγία, οι άγγελοι, οι προφήτες, οι άγιοι και οι σεσωσμένες ψυχές των ανθρώπων που βρίσκονται στον παράδεισο).

Η εκκλησία υπάρχει από τότε που υπάρχει η κεφαλή της, δηλαδή ο Χριστός. Άρα, η εκκλησία είναι προαιώνια, δηλαδή υπήρχε πριν την δημιουργία του υλικού κόσμου. Η επανασυγκρότηση της εκκλησίας, γίνεται την Πεντηκοστή, όπου πραγματοποιείται η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος στους αποστόλους.

Τις παρακάτω προϋποθέσεις, τις έχει μόνο η ορθόδοξη εκκλησία  που είναι η  μόνη αληθινή

1)    Ιστορική Συνέχεια:  Αδιάλειπτη διαδοχή μέσω της χειροτονίας, από τους αποστόλους  στους αρχιερείς έως σήμερα.

2)    Πνευματική Συνέχεια: Να  υπάρχει η ίδια διδασκαλία, από εποχής Χριστού έως σήμερα, με πηγές το Ευαγγέλιο και την Ιερά Παράδοση (προφορική διδασκαλία της εκκλησίας).

3)    Αιρέσεις: Να μην έχει αφαιρεθεί ή προστεθεί κάτι στο δόγμα.

         Η εκκλησία δεν πρέπει να θεωρείται ανθρώπινη οργάνωση, αλλά  θεραπευτήριο, που όπως μας λέει το ευαγγέλιο, απαλλάσσει τον άνθρωπο από τις επιθέσεις του κακού. Ο Σαμαρείτης δεν περιορίζεται σε λόγια συμπόνιας, παίρνει  πρωτοβουλίες κάνοντας τα πάντα για να βελτιώσει την κατάσταση του συνανθρώπου του. Βγαίνει από το πρόγραμμά του και κάνει τις ανάγκες του αδελφού του, δικές του χωρίς να αποσκοπεί στον έπαινο και χωρίς να ζητά ανταλλάγματα. Δεν κάνει διακρίσεις, παρόλο που ο τραυματίας είναι Ιουδαίος. Κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως θρησκευτικών, φυλετικών ή πολιτιστικών καταβολών, είναι εικόνα του Θεού και οφείλουμε όλους να τους περιβάλλουμε με αγάπη. Τέλος, ο Σαμαρείτης πληρώνει ένα ποσό για τον συνάνθρωπο του για να γίνει καλά, χωρίς να σκεφτεί τις προσωπικές του ανάγκες.  Το παράδειγμα του, ας μιλήσει στις καρδιές μας, κυρίως στις μέρες μας που η ανάγκη για έμπρακτη  αγάπη είναι περισσότερο επιτακτική από ποτέ.

 

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»