Δ΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΟΥΚΑ- ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ

 

Κατά Λουκά Η΄5-15

Νοελληνική Απόδοση

Είπε ο Κύριος αυτή την παραβολή «Βγήκε ο σποριάς για να σπείρει το σπόρο του· καθώς έσπερνε, μερικοί σπόροι έπεσαν στο δρόμο, όπου καταπατήθηκαν και τους έφαγαν τα πουλιά. Άλλοι έπεσαν στις πέτρες και, όταν φύτρωσαν, ξεράθηκαν, γιατί δεν είχε υγρασία. Άλλοι σπόροι έπεσαν ανάμεσα σε αγκάθια και, όταν αυτά φύτρωσαν μαζί τους, τους έπνιξαν. Άλλοι όμως έπεσαν στο γόνιμο έδαφος, φύτρωσαν κι έδωσαν καρπό εκατό φορές περισσότερο». Οι μαθητές του τότε τον ρώτησαν: «Τι σημαίνει η παραβολή αυτή;» Εκείνος τους απάντησε: «Σ΄ εσάς έδωσε ο Θεός να γνωρίζεται τα μυστήρια της βασιλείας του Θεού, ενώ στους υπολοίπους αυτά δίνονται με παραβολές, ώστε να κοιτάζουν και να μη βλέπουν και ν΄ ακούνε αλλά να μην καταλαβαίνουν».

«Η παραβολή αυτή σημαίνει το εξής: Ο σπόρος είναι ο λόγος του Θεού. Οι σπόροι που έπεσαν στο δρόμο είναι εκείνοι που άκουσαν το λόγο του Θεού, έρχεται όμως ύστερα ο διάβολος και τον παίρνει απ΄ τις καρδιές τους, για να μην πιστέψουν και σωθούν. Οι σπόροι που έπεσαν στο πετρώδες έδαφος είναι εκείνοι που, όταν ακούσουν το λόγο, τον δέχονται με χαρά, δεν έχουν όμως ρίζα· γι΄ αυτό πιστεύουν για λίγο διάστημα και, όταν έρθει ο καιρός της δοκιμασίας, απομακρύνονται. Αυτοί που έπεσαν στ΄ αγκάθια είναι εκείνοι που άκουσαν το λόγο, συμπορεύονται όμως με τις φροντίδες, με τον πλούτο και τις απολαύσεις της ζωής, πνίγονται απ΄ αυτά και δεν καρποφορούν. Με το σπόρο που έπεσε στο γόνιμο έδαφος εννοούνται όσοι άκουσαν το λόγο με καλή και αγαθή καρδιά, τον φυλάνε μέσα τους και καρποφορούν με υπομονή». Αφού τα είπε όλα αυτά, πρόσθεσε με έμφαση: «Όποιος έχει αυτιά για ν΄ ακούει ας τα ακούει».

 

Σχολιασμός

Η σημερινή Κυριακή, είναι αφιερωμένη στους Πατέρες της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου, που συγκαλείται στην Νίκαια της Βιθυνίας. Η σύνοδος, καταδικάζει την εικονομαχία και ορίζει, ότι οι εικόνες των αγίων πρέπει να υπάρχουν μέσα στις εκκλησίες, με τη διαφορά ότι οι χριστιανοί δεν πρέπει να τις λατρεύουν, αλλά να τις προσκυνούν «τιμής ένεκεν», γιατί εικονίζουν πρόσωπα άγια.  Η Κυριακή αυτή είναι επίσης γνωστή και ως Κυριακή του Σπορέως, επειδή το ευαγγέλιο αναφέρεται στη σπορά του θείου λόγου. Η σπορά αποδίδει πλούσια πνευματική καρποφορία, όπως η διδασκαλία των πατέρων.

Η παραβολή του Σπορέως, είναι από τις πιο γνωστές και αναφέρεται σε κάποιο γεωργό, ο οποίος σπέρνει σπόρους στο χωράφι του. Ο γεωργός ρίχνει τους σπόρους προς κάθε κατεύθυνση, όμως τα αποτελέσματα δεν είναι παντού τα ίδια. Μερικοί από τους σπόρους του, πέφτουν στο δρόμο και καταπατούνται  από τους περαστικούς. Άλλοι σπόροι γίνονται τροφή για  πουλιά, ενώ κάποιοι άλλοι λόγω της πετρώδους μορφολογίας του εδάφους, ξεραίνονται. Όσοι σπόροι πέφτουν στα αγκάθια, πνίγονται από αυτά, ενώ οι σπόροι που πέφτουν στην εύφορη γη κάνουν καρπό εκατό φορές περισσότερο.

Οι μαθητές  ακούοντας με πολλή προσοχή την  παραβολή, ζητούν από τον Κύριο να τους εξηγήσει την σημασία της. Ο Χριστός, αρχίζει λέγοντας πως  ο σπόρος συμβολίζει το λόγο του. Μπορεί  ο σπόρος να είναι μικρός σαν το κεφάλι μιας καρφίτσας, έχει όμως θαυμαστά αποτελέσματα, διότι μπορεί να γίνει,  είτε χορτάρι, είτε λουλούδι, είτε δέντρο.  Έτσι και ο λόγος του Θεού είναι απλός και φωτίζει την ψυχή κάθε ανθρώπου. Στη συνέχεια ο Χριστός, ερμηνεύει την παραβολή: Το έδαφος κοντά στο δρόμο, συμβολίζει  τους ανθρώπους που τυπικά ακούνε  το λόγο του Θεού και στη συνέχεια  τον ξεχνάνε. Το πετρώδες έδαφος, συμβολίζει  όσους ακούνε τον θείο λόγο, αλλά όταν έρθει ο καιρός των προβλημάτων, χάνουν την πίστη τους.  Η γη με τα αγκάθια δηλώνει εκείνους που ακούνε τον  θεϊκό λόγο, αλλά τον ξεχνούν λόγω των βιοτικών μεριμνών και των απολαύσεων. Τέλος, υπάρχουν και οι άνθρωποι που μοιάζουν με εύφορη γη, διότι ακούνε το θείο λόγο και καλλιεργούν τις αρετές τους, δείχνοντας υπομονή στις δοκιμασίες που συναντούν  στη ζωή τους.

Προβάλλεται όμως το ερώτημα γιατί ο Κύριος  να θέλει να παρομοιάσει τον λόγο του με σπόρο; Διότι, όπως ο σπόρος διαθέτει αρκετά συστατικά  και μέσα στο χώμα εξελίσσεται σε ζωντανό οργανισμό, έτσι και ο λόγος του Θεού, όταν πέσει στις καρδιές των ανθρώπων, έχει τη δυνατότητα  να ριζώσει μέσα τους. Ο γεωργός (Θεός) και ο λόγος του (σπόρος), απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο.  Από την δεκτικότητα του κάθε ανθρώπου, εξαρτάται και το αποτέλεσμα της «σποράς».  Όπως η γη γίνεται εύφορη με υπομονή, λίπανση και πότισμα, έτσι κι εμείς χρειάζεται να δίνουμε έμφαση στην πνευματική μας καλλιέργεια. 

 Πρόσφορο-Συμβολισμοί

Το πρόσφορο χρησιμοποιείται για να τελεστεί η Θεία Ευχαριστία. Από τι αποτελείται; Από σπόρους  που αλέθονται και ζυμώνονται. Σύμφωνα με ένα παλιό πατερικό κείμενο, οι ενωμένοι σπόροι εκφράζουν την ενότητα των παιδιών του Θεού, που αποτελούν την εκκλησία του Χριστού Η διαδικασία της προετοιμασίας του ζυμώματος είναι απλή, επιβάλλεται όμως να γίνεται προσευχή,  να ανάβεται κερί και να καίγεται λιβάνι.

Από το κέντρο του πρόσφορου, βγαίνει ο Αμνός (συμβολίζει τον Χριστό), δηλαδή το κεντρικό τετράγωνο  με τα γράμματα ΙΣ ΧΣ- ΝΙ ΚΑ (Ιησούς Χριστός Νικά) και τοποθετείται στο κέντρο του δισκάριου. Λέγεται Αμνός, γιατί ο Μεσσίας σαν ένα άκακο αρνί, οδηγείται στη θυσία.  Η τριγωνική μερίδα με τα γράμματα Μ και Θ, δηλαδή Μήτηρ Θεού, είναι  της Παναγίας και τοποθετείται δεξιά του αμνού, στο  δισκάριο. Οι μερίδες των αγγέλων είναι τα εννέα τρίγωνα σε σειρές (9 τάγματα των αγγέλων). Τέλος, κόβονται μερίδες για την μνημόνευση των ζώντων και των κεκοιμημένων. Δηλαδή, ο ιερέας μνημονεύει τα ονόματα που του δίνουν οι πιστοί -Υπέρ Υγείας & Υπέρ Αναπαύσεως- βγάζοντας από το πρόσφορο ένα ψίχουλο που συμβολίζει την ψυχή  κάθε ανθρώπου. Ο ιερέας ρίχνει στο δισκοπότηρο κάθε ψίχουλο, λέγοντας: «Απόπλυνον, Κύριε,τα αμαρτήματα των ενθάδε μνημονευθέντων δούλων σου τω Αίματί σου τω Αγίω· πρεσβείαις της Θεοτόκου και πάντων σου των αγίων. Αμήν». Δηλαδή: Σβήσε εντελώς, Κύριε, τις αμαρτίες όσων εδώ μνημονεύθηκαν δούλων Σου με το Αίμα Σου το Άγιο· με τις πρεσβείες της Θεοτόκου και όλων Σου των αγίων. Αμήν. Το υπόλοιπο του πρόσφορου από το οποίο εξάγεται ο Αμνός, κόβεται σε Αντίδωρο που τρώνε οι πιστοί.

            Επίσης,  σπόρους δηλαδή σιτάρι βρασμένο, χρησιμοποιούμε και στα μνημόσυνα. Γιατί; Οι σπόροι κηρύττουν την Ανάσταση των νεκρών. Το σημερινό ευαγγέλιο, μιλάει για έναν  γεωργό που σπέρνει. Οι σπόροι του, φυτεύονται στη γη,  έως ότου καρποφορήσουν.  Γι’ αυτό και στα μνημόσυνα η εκκλησία μας χρησιμοποιεί σιτάρι σε δίσκο, με την ελπίδα της Αναστάσεως των αγαπημένων μας προσώπων.  Από σήμερα Κυριακή του Σπορέα, αρχίζει η εκκλησία μας εντονότερη πνευματική σπορά, ως αρχή νέας χρονιάς. Στις 17 Οκτωβρίου γιορτάζουμε τον Προφήτη Ωσηέ, ο οποίος μιλάει για σπορά στο βιβλίο του: «Σπείρετε δικαιοσύνη θερίσετε αγάπη». (Ωσηέ Ι΄ 12- 13).

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»