Β΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΟΥΚΑ- ΠΕΡΙ ΑΓΑΠΗΣ

 

Κατά Λουκά ΣΤ΄31-36

Νοελληνική Απόδοση

Είπε ο Κύριος: « Όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται οι άνθρωποι, έτσι ακριβώς να συμπεριφέρεστε κι εσείς σ’ αυτούς. Γιατί, αν αγαπάτε αυτούς που σας αγαπούν, ποια εύνοια περιμένετε από το Θεό; Αφού και οι αμαρτωλοί αγαπούν αυτούς που τους αγαπούν. Και αν κάνετε καλό σ’ αυτούς που σας κάνουν καλό, ποια εύνοια περιμένετε από το Θεό; Και οι αμαρτωλοί το ίδιο κάνουν. Αν δανείζετε σ’ όσους ελπίζετε να σας τα επιστρέψουν, ποια εύνοια περιμένετε από το Θεό; Και οι αμαρτωλοί δανείζουν στους όμοιούς τους, για να τα πάρουν πίσω. Αντίθετα, εσείς  ν’ αγαπάτε τους εχθρούς σας, να κάνετε καλό και να δανείζετε, χωρίς να περιμένετε να πάρετε πίσω τίποτε. Ετσι, ο Θεός, που είναι καλός ακόμα και με τους αχάριστους και τους κακούς, θα σας ανταμείψει με το παραπάνω και θα σας κάνει παιδιά του. Να είστε λοιπόν σπλαχνικοί, όπως σπλαχνικός είναι κι ο Θεός Πατέρας σας».

 

Σχολιασμός

Το σημερινό ευαγγέλιο, είναι ένα τμήμα της Επί του Όρους ομιλίας του Χριστού και προέρχεται από το 6ο κεφάλαιο του Κατά Λουκά ευαγγελίου. Μέσα στην ομιλία εντάσσονται  οι Μακαρισμοί, η αγάπη προς τους εχθρούς, η κρίση και η κατάκριση και η αξία της εφαρμογής των λόγων του Θεού. Στους Μακαρισμούς, ο Χριστός δείχνει τον τρόπο συμπεριφοράς των χριστιανών προς τους συνανθρώπους τους, με κεντρικό άξονα την αγάπη.

Ο Χριστός λέει,  ότι όπως θέλουμε να μας συμπεριφέρονται οι άλλοι άνθρωποι, έτσι  πρέπει και εμείς να συμπεριφερόμαστε σε αυτούς. Αν αγαπάμε μόνο αυτούς που μας αγαπούν, αν κάνουμε καλό σε αυτούς που μας κάνουν καλό και αν δανείζουμε σε αυτούς που θα μας τα επιστρέψουν, δεν πρέπει να περιμένουμε καμία εύνοια από το Θεό, αφού και οι αμαρτωλοί το ίδιο κάνουν. Αντίθετα με αυτούς, εμείς πρέπει να αγαπάμε τους εχθρούς μας, να κάνουμε το καλό και να δανείζουμε χωρίς να περιμένουμε ανταλλάγματα. Ο Θεός βλέποντας την προσπάθεια μας, θα μας ανταμείψει με το παραπάνω. Έχει σημασία να είμαστε συγχωρητικοί, όπως είναι και ο Θεός. Ένα όμως ερώτημα εδώ προκύπτει: Ποιους χαρακτηρίζει ο Κύριος ως «αμαρτωλούς»; Όλοι δεν είμαστε; Σύμφωνα με τους πατέρες της εκκλησίας, ο Θεός εδώ εννοεί ως αμαρτωλούς  τους ειδωλολάτρες.

Σε όλους τους ανθρώπους υπάρχει  η συνείδηση, δηλαδή ο έμφυτος ηθικός νόμος, που μας δείχνει το δρόμο προς το καλό. Η χριστιανική ηθική υπερβαίνει αυτό το νόμο, αγκαλιάζοντας ακόμη και τον εχθρό μας. Το να μπορούμε να αγαπήσουμε τον διπλανό μας, χωρίς να περιμένουμε κάποια ανταπόδοση  από αυτόν, αυτό υπερβαίνει το φυσικό νόμο. Η αγάπη προς τον πλησίον, αποτελεί το βασικότερο σημείο όπου φαίνεται η συγγένεια μας με το Θεό. Όπως ο Θεός είναι ελεήμων με εμάς, έτσι και εμείς ως παιδιά του, οφείλουμε να είμαστε ελεήμονες  προς τους συνανθρώπους μας. Η αγάπη προς τον πλησίον μας δεν είναι κάτι το αόριστο, αλλά εκφράζεται με πράξεις αγάπης μέσα από  τη συναναστροφή μας με τους άλλους ανθρώπους. Εάν κοιτάμε μόνο τους εαυτούς μας και την οικογένεια μας, τότε δεν μπορούμε να αγαπήσουμε τους συνανθρώπους μας και κατ’ επέκταση τον Θεό.

 Στο σημερινό ευαγγέλιο, ο Χριστός τονίζει την σημασία της αγάπης. Για ποιο λόγο; Γιατί όλοι αποτελούμε το σώμα της εκκλησίας,  που κεφαλή είναι ο Χριστός. Ως παιδιά του, πρέπει να είμαστε αγαπημένοι μεταξύ μας και όχι να μισεί ο ένας τον άλλο,  αλλά να αισθανόμαστε συνδεδεμένοι μαζί του, σαν μέλη του ίδιου σώματος. Τους ανθρώπους που συναντάμε καθημερινά, οφείλουμε να τους βλέπουμε σαν εικόνες Χριστού.  Πώς λοιπόν να μην τους αγαπάμε; Λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης ( Α΄ Ιωάννου Δ, 19-20)  «Εάν τις είπη ότι αγαπώ τον Θεόν, και τον αδελφόν αυτού μισή, ψεύστης εστίν· ο γαρ μη αγαπών τον αδελφόν ον εώρακε, τον Θεόν ον ουχ εώρακε πως δύναται αγαπάν;» δηλαδή εάν πει κάποιος, ότι αγαπά τον Θεό και συγχρόνως μισεί τον αδελφό του, είναι ψεύτης. Διότι εκείνος που δεν αγαπά τον αδελφό του, τον οποίο βλέπει κάθε ημέρα, πως είναι δυνατόν να αγαπά τον Θεό, που ποτέ δεν τον έχει δει.

Όταν ζούμε με αγάπη, βιώνουμε την Αγία Τριάδα. Τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος (Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα) περιχωρούνται μεταξύ τους, δηλαδή το ένα πρόσωπο είναι μέσα στο άλλο. Με την μεταξύ μας λοιπόν αγάπη, λατρεύουμε σωστά και ζούμε δυνατά την Αγία Τριάδα. Στην αρχιερατική του προσευχή ο Χριστός , λίγο πριν συλληφθεί και στη συνέχεια να σταυρωθεί, σηκώνει τα μάτια του στον ουρανό και  παρακαλά τον πατέρα του λέγοντας (Ιωάννης ΙΖ΄-21) « ἵνα πάντες ἓν ὦσι, καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν» δηλαδή
 να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι ενωμένος μ’ εμένα κι εγώ μ’ εσένα. Να είναι κι αυτοί ενωμένοι μ’ εμάς.

Στη Θεία Λειτουργία ζούμε την αγάπη αυτή. Με ποιο τρόπο;  Ο ιερέας λέει  λίγο πριν το «Πιστεύω»,  «Αγαπήσωμεν αλλήλους, ίνα εν ομονοία ομολογήσωμεν»  δηλαδή  πρώτα αγαπάμε τους συνανθρώπους μας για να ομολογήσουμε  την Αγία Τριάδα.  Η εκκλησία προσεύχεται για όλους λέγοντας στα αιτήματα:  «Ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου… Ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης….Υπέρ πλεόντων, οδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αιχμαλώτων και της σωτηρίας αυτών του Κυρίου δεηθώμεν». Άρα, η εκκλησία με αυτά τα αιτήματα αγκαλιάζει όλο το κόσμο. Στο σημείο αυτό λέει ο ιερός Χρυσόστομος, ότι παλαιότερα οι χριστιανοί όταν άκουγαν το «Αγαπήσωμεν Αλλήλους» ασπάζονταν μεταξύ τους.  Το σημερινό ευαγγέλιο μας δείχνει ποια είναι η τέλεια αγάπη.  Είναι η αγάπη προς τους εχθρούς μας. Ο ίδιος ο Κύριος το διδάσκει, δίνοντας το παράδειγμα σε εμάς από το σταυρό του μαρτυρίου του, προσευχόμενος για τους σταυρωτές του.

Στο συναξάρι του Aγίου Διονυσίου Ζακύνθου, που γιορτάζει στις 17 Δεκεμβρίου διαβάζουμε την εξής ιστορία που δείχνει την τέλεια αγάπη:

«Μία μέρα ο δολοφόνος του αδελφού του αγίου έφθασε στη μονή κυνηγημένος από τις αρχές και τους συγγενείς του θύματος, και ζήτησε καταφύγιο από τον Άγιο Διονύσιο, χωρίς να ξέρει για ποιον επρόκειτο. Μαθαίνοντας το λόγο της καταδίωξης και την ταυτότητα του θύματος, ο άνθρωπος του Θεού προχώρησε προς τον δολοφόνο με συμπόνια, τον παρηγόρησε, τον παρότρυνε να μετανοήσει και τον έκρυψε. “Όταν οι αστυνομικοί έφθασαν στο μοναστήρι, ο άγιος υποκρίθηκε άγνοια και προσπάθησε με λόγια ειρηνικά να τους καθησυχάσει. Μόλις εκείνοι απομακρύνθηκαν, έβγαλε τον δολοφόνο που είχε παραλύσει από τρόμο και έκπληξη, και τον άφησε ελεύθερο να εργαστεί για τη σωτηρία της ψυχής του».

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»