ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ-ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

 

Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο Θ΄1 – 8

Νοελληνική Απόδοση

Εκείνο τον καιρό, ο Ιησούς επιβιβάστηκε στο πλοίο, διέσχισε τη λίμνη και ήρθε στην πόλη του. Τότε του έφεραν έναν παράλυτο ξαπλωμένο σ’ ένα κρεβάτι. Όταν είδε ο Ιησούς την πίστη τους, είπε στον παράλυτο: «Θάρρος, παιδί μου, σου συγχωρήθηκαν οι αμαρτίες σου».

Τότε μερικοί από τους γραμματείς είπαν μέσα τους: «Μα αυτός προσβάλλει το Θεό». Ο Ιησούς όμως, που κατάλαβε τις σκέψεις τους, είπε: «Γιατί κάνετε πονηρές σκέψεις; Τι είναι ευκολότερο να πω: σου συγχωρούνται οι αμαρτίες, ή να πω: σήκω και περπάτα; Για να μάθετε λοιπόν πως ο Υιός του Ανθρώπου έχει την εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες πάνω στη γη» – λέει στον παράλυτο: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Εκείνος σηκώθηκε και πήγε στο σπίτι του. Όταν ο κόσμος το είδε αυτό έμειναν κατάπληκτοι και δοξολόγησαν το Θεό, που έδωσε τέτοια εξουσία στους ανθρώπους.

Σχολιασμός

 Το σημερινό  ευαγγέλιο, είναι η συνέχεια της διήγησης της θεραπείας των δαιμονισμένων στη πόλη των Γαδαρηνών, από την προηγούμενη Κυριακή. Αφού ο Χριστός απαλλάσσει τους δύο ταλαιπωρημένους ανθρώπους από τα δαιμόνια, οι κάτοικοι της περιοχής του ζητούν να φύγει από τον τόπο τους. Ο Κύριος μπαίνει στο πλοίο και επιστρέφει στην Καπερναούμ. Τότε έρχονται κάποιοι, κρατώντας έναν παράλυτο ξαπλωμένο στο κρεβάτι του. Οι άνθρωποι  τον μεταφέρουν με κόπο και έχουν την πίστη και τη βεβαιότητα ότι μόνο ο Χριστός μπορεί να τον κάνει καλά.

Ο Χριστός βλέποντας αυτή την πίστη των ανθρώπων λέει στον παράλυτο:  «Έχε θάρρος παιδί μου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Έχει λοιπόν, τόσο μεγάλη σημασία η πίστη;  Σύμφωνα με το λόγο του Κυρίου, έχει τόση δύναμη, ώστε και βουνά να μετακινεί.  Ο Χριστός θεωρεί την πίστη, ως προϋπόθεση θεραπείας των αρρώστων. Δίνει προτεραιότητα στη συγχώρηση των αμαρτιών, δηλαδή στην υγεία της ψυχής, και μετά στη θεραπεία των ασθενειών.  Πολλοί από τους γραμματείς λένε μεταξύ τους, ότι ο Χριστός διαπράττει βλασφημία λέγοντας ότι συγχωρεί αμαρτίες, εφόσον αυτό είναι προνόμιο μόνο του Θεού.  Ο Χριστός διαβάζει τις σκέψεις αυτές ως Θεός,  και απαντά ως εξής: «Τι είναι πιο εύκολο να πω, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου ή σήκω πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα;  Να γνωρίζετε ότι ο Υιός του ανθρώπου (άνθρωπος + Θεός = θεάνθρωπος) έχει εξουσία να συγχωρεί αμαρτήματα επί της γης».  Λέει λοιπόν στον παράλυτο: «Σήκω πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Βλέποντας ο λαός το θαύμα δοξάζει τον Θεό.

Τα αίτια της ασθένειας

Ο Χριστός πρώτα απαλλάσσει τον παράλυτο από τα αμαρτήματα και μετά τον θεραπεύει. Πράγματι, ο Θεός δεν φτιάχνει τον άνθρωπο για να πονάει και να υποφέρει. Όλα αυτά τα κάνει η πτώση και η αμαρτία των πρωτοπλάστων.  Προ της πτώσης, κέντρο του ανθρώπου είναι ο Θεός και οι πρωτόπλαστοι ζουν στο παράδεισο. Ο Θεός λέει στον Αδάμ: «Αν φάτε από το δέντρο αυτό θα πεθάνετε» (Γένεσις Γ΄- 3).  Οι πρωτόπλαστοι τρώνε από τον απαγορευμένο καρπό και πεθαίνουν. Το γεγονός ότι είμαστε ευάλωτοι στην φθορά, στον πόνο και στις αρρώστιες, οφείλεται στην αμαρτία των πρωτοπλάστων. Οι ισορροπίες διαταράσσονται και παρατηρείται πλή­ρης αντιστροφή των σχέσεων του ανθρώπου με τον Θεό, τους άλλους ανθρώπους και την κτίση. Αυτό  λέγεται ασθένεια. Η θερα­πεία, λοιπόν, όπως την βλέπει η ορθόδοξη πα­ράδοση, είναι η αναδόμηση της ανθρώπινης ύπαρξης με κέντρο τον Θεό.

Οι ασθένειες πού μας επισκέπτονται είναι συνήθως αποτέλεσμα των αμαρτιών μας. Αυτό το συμπέρασμα βγαίνει από τα λόγια πού λέει ο Χριστός στον παράλυτο. Ο Κύριος, γνωρίζει καλά ότι η ασθένεια του σώματος είναι συνέπεια της ασθένειας της ψυχής, δηλαδή της αμαρτίας, και θεραπεύει πρώτα την ψυχή του παραλύτου, δίδοντας άφεση των αμαρτιών του, για να ακολουθήσει στη συνέχεια η θεραπεία του σώματος. Γράφει ο υμνογράφος στην Παράκληση: «Από των πολλών μου αμαρτιών ασθενεί το σώμα, ασθενεί μου και η ψυχή». 

  Ο ιερός Χρυσόστομος αναφέρει τον Κάιν σαν ένα από τα πρώτα παραδείγματα πού η ασθένεια συνδέεται με την αμαρτία. Μετά τον φόνο του αδελφού του,  αρχίζει να τρέμει το σώμα του. Ο άγιος συμπεραίνει: «Συνήθως όταν η ψυχή μας υποφέρει, εμείς παραμένουμε αναίσθητοι, ενώ όταν το σώμα πάθει  κάτι, καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια να θεραπεύσουμε την αρρώστια, επειδή  την αισθανόμαστε. Γι' αυτό πολλές φορές ο Θεός τιμωρεί το σώμα για τα αμαρτήματα της ψυχής, ώστε με την πληγή του σώματος  να θεραπευθεί και η ψυχή».  Οι περισσότεροι από εμάς αναρωτιούνται, γιατί δεν τιμωρούνται όλοι οι κακοί άνθρωποι; Οι περισσότεροι καλοπερνούν και έχουν υγεία. Ο  ιερός Χρυσόστομος, απαντά λέγοντας ότι πρέπει να στενοχωριόμαστε περισσότερο γι' αυτούς τους ανθρώπους διότι το ότι δεν παθαίνουν  τίποτα σε αυτή τη ζωή γίνεται αιτία μεγαλύτερης τιμωρίας στην άλλη ζωή.

Όλες οι αρρώστιες οφείλονται στις αμαρτίες μας;  Δεν ισχύει κάτι τέτοιο  εφόσον υπάρχουν και άλλοι λόγοι. Πολλές φορές ο Θεός παραχωρεί μια αρρώστια, για παιδαγωγικό σκοπό.  Σύμφωνα με τους αγίους: «Οι  αρρώστιες παραχωρούνται για να δοκιμασθούμε.  Ο άνθρωπος πού δεν δοκιμάζεται από πειρασμούς παραμένει ανώριμος. Αντίθετα, εκείνος που δοκιμάζεται γίνεται όπως ο χρυσός που καθαρίζεται μέσα στη φωτιά». Ο γέροντας Παΐσιος όταν τον ρωτούν, γιατί ο Θεός σε μερικούς ανθρώπους δίνει πολλές δοκιμασίες, ενώ σε άλλους δεν δίνει, απαντάει με ένα παράδειγμα: «Ένας πατέρας έχει  οκτώ παιδιά. Τα πέντε μένουν στο σπίτι, κοντά στον πατέρα τους, και τα τρία φεύγουν μακριά. Σ' αυτά πού μένουν κοντά του, αν κάνουν καμμιά αταξία, τους τραβάει το αυτί, τους δίνει κανένα σκαμπιλάκι ή αν είναι φρόνιμα τα χαϊδεύει, τους δίνει και καμιά σοκολάτα. Ενώ αυτά πού είναι μακριά, ούτε χάδι ούτε σκαμπίλι έχουν. Έτσι κάνει και ο Θεός. Τους ανθρώπους πού είναι κοντά του και έχουν καλή διάθεση, αν σφάλουν λίγο, τους δίνει ένα σκαμπιλάκι και εξοφλούν ή, αν τους δώσει περισσότερα σκαμπίλια, αποταμιεύουν. Σ' εκείνους πάλι πού είναι μακριά τους δίνει χρόνια για να μετανοήσουν».

Υπάρχουν και οι περιπτώσεις αγίων πού ζητούν οι ίδιοι από τον Θεό να τους δώσει μια αρρώστια. Αυτό το κάνουν για "να ξοφλήσουν" για τις αμαρτίες τους ή  για να βοηθηθούν κάποιοι άλλοι άνθρωποι.   Επίσης, σε μερικούς αγίους ο Θεός  επιτρέπει έως το τέλος της ζωής τους να μην έχουν κάποια ασθένεια.  Ο Άγιος Αθανάσιος στη βιογραφία του,  μιλάει για τον Άγιο Αντώνιο που πεθαίνει σε ηλικία 105 χρονών. Υποστηρίζει ότι έως το τέλος της ζωής του, ο Άγιος Αντώνιος βλέπει κανονικά, τα δόντια του είναι ακέραια ενώ τα πόδια και τα χέρια του είναι υγιή.  Επίσης, υπήρχε μία μοναχική αδελφότητα στην Αίγυπτο, που κάνεις τους δεν αρρώσταινε πριν από το θάνατο. Όταν έφτανε η ώρα της  κοίμησης τους, κάθε μοναχός  ειδοποιούσε  τους άλλους, ξάπλωνε και αποκοιμιόταν. Ο Απόστολος Παύλος μας μιλάει για μία αρρώστια που τον ταλαιπωρεί. Παρακαλεί τρεις φορές τον Χριστό για να  τον θεραπεύσει και ο Θεός του απαντά: «Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου. Η γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται» (Κορινθίους ΙΒ- 9)  δηλαδή σου δίνω τη χάρη μου και σε δυναμώνω έτσι ώστε να υπομείνεις την ασθένεια, γιατί έτσι αποδεικνύεται η  τέλεια δύναμή μου μέσα από την ασθένεια σου.

 

Σκοπός της ασθένειας

Η πνευματική ωφέλεια πού προξενεί η σωματική ασθένεια, είναι μία πραγματικότητα πού βιώνουν όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας μας. Γι' αυτό όταν  τους επισκέπτεται η ασθένεια, δεν ζητούν να απαλλαγούν από αυτήν, άλλα παρακαλούν τον Θεό να τους δώσει δύναμη να την υπομείνουν. Ο άγιος Παΐσιος μιλώντας από την εμπειρία του λέει: «Όταν το σώμα δοκιμάζεται, τότε η ψυχή αγιάζεται. Όσο ωφελήθηκα από την αρρώστια δεν ωφελήθηκα από όλη την άσκηση πού έχω κάνει μέχρι τώρα. Η σωματική αρρώστια βοηθά στην θεραπεία της πνευματικής αρρώστιας».

Η προϋπόθεση για να ωφεληθεί ο άνθρωπος από την δοκιμασία της αρρώστιας του είναι να την αντιμετώπισει πνευματικά. Με ποιο τρόπο γίνεται αυτό;  Με προσευχή, υπομονή και ευχαριστία.  Η προσευχή, ωφελεί τον άρρωστο γιατί τον ενισχύει πνευματικά και τον δυναμώνει στην πίστη. Η σωστή πνευματική αντιμετώπιση της ασθενείας βρίσκεται στην υπομονή και την ευχαριστία. Όταν ο πιστός βλέπει την ασθένεια του με καλό λογισμό, παίρνει πνευματική δύναμη. Βλέπει π.χ. σε πόσο χειρότερη θέση βρίσκονται άλλοι ασθενείς, και νοιώθει να αλαφρώνει το βάρος της δικής του ασθένειας. Βλέπει με πόση καρτερία αντιμετωπίζουν άλλοι την ασθένεια τους και παραδειγματίζεται. Φέρνει στον νου του τα πάθη του Χρίστου και το μέγεθος της θείας αγάπης, και συντρίβεται. Διαβάζουμε στο Γεροντικό:  «Ήταν ένας Γέροντας πού συνεχώς αρρώσταινε. Κάποτε λοιπόν πέρασε έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς να πάθη κακό, και γι' αυτό στενοχωριόταν υπερβολικά και έκλαιγε, λέγοντας: Μ' εγκατέλειψε ό Θεός και δεν μ' επισκέφθηκε»!

Το θέμα, λοιπόν, δεν είναι αν θα βρεθούμε μπροστά σε θλίψεις και δοκιμασίες αλλά πώς θα τις αντιμετωπίσουμε. Ο πόνος και η θλίψη, από μια άλλη σκοπιά, είναι στοιχεία που ρίχνουν γέφυρες για να πλησιάσουν πιο κοντά οι άνθρωποι μεταξύ τους.  Οι άνθρωποι που βλέπουμε ότι υποφέρουν και πονούν στη ζωή τους, χρειάζονται και τη δική μας στήριξη. Επιβάλλεται να τους πλησιάζουμε και να τους συμπαραστεκόμαστε με κάθε τρόπο. Ο άνθρωπος που αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της ζωής του χωρίς πίστη και ελπίδα στον Θεό ζει μέσα σε ένα διαρκές άγχος ενώ αντίθετα, εκείνος πού εμπιστεύεται την ζωή του στην αγάπη του Θεού ζει μέσα στην ειρήνη.  Ας εμπιστευόμαστε  τον Θεό για να διάγουμε τη ζωή μας ειρηνικά με ελπίδα και πίστη!

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»