ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ-ΠΕΡΙ ΔΑΙΜΟΝΩΝ

 

Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο Η΄28 – Θ1

Νοελληνική Απόδοση

Εκείνο τον καιρό, ήρθε ο Ιησούς στην περιοχή των Γαδαρηνών όπου τον συνάντησαν δύο δαιμονισμένοι που έρχονταν από τα μνήματα, τόσο φοβεροί, που κανένας δεν τολμούσε να περάσει από κείνον το δρόμο. Και με κραυγές του είπαν: «Τι δουλειά έχεις εσύ μ΄εμάς Υιέ του Θεού; Ήλθες εδώ για να μας βασανίσεις πριν την ώρα μας;» Μακριά απ΄ αυτούς έβοσκε ένα κοπάδι από πολλούς χοίρους. Και οι δαίμονες τον παρακαλούσαν λέγοντας: «Αν είναι να μας διώξεις, άφησέ μας να πάμε στο κοπάδι των χοίρων». Και εκείνος τους είπε: «Πηγαίνετε». Αυτοί βγήκαν και πήγαν στο κοπάδι των χοίρων.

Και όλο το κοπάδι των χοίρων όρμησε και γκρεμίστηκε στη λίμνη και πνίγηκαν μέσα στα νερά. Τότε οι βοσκοί έφυγαν, πήγαν στην πόλη και ανάγγειλαν όλα τα συμβάντα και ό,τι έγινε με τους δαιμονισμένους. Βγήκε τότε όλη η πόλη να συναντήσει τον Ιησού, κι όταν τον είδαν, τον παρακάλεσαν να φύγει από την περιοχή τους. Ο Ιησούς επιβιβάστηκε στο πλοίο, διέσχισε τη λίμνη και ήρθε στην πόλη του. 

Σχολιασμός

Η θεραπεία των δαιμονισμένων

  Στο σημερινό ευαγγέλιο, περιγράφεται το θαύμα της θεραπείας δυο δαιμονισμένων ανθρώπων που συναντά ο Χριστός στην πορεία του. Το θαύμα αυτό τοποθετείται χρονικά αμέσως μετά το θαύμα της κατάπαυσης της τρικυμίας.  Η συσχέτιση των δυο θαυμάτων δεν είναι τυχαία, εφόσον με την  κατάπαυση της τρικυμίας, ο Χριστός φανερώνει την εξουσία του πάνω στα στοιχεία της φύσης, ενώ με την θεραπεία των δαιμονισμένων φανερώνει την εξουσία του πάνω στους δαίμονες.  Η μετάβαση του Χριστού από την Καπερναούμ στη χώρα των Γαδαρηνών είναι σημαντική, γιατί φανερώνει την έξοδο του από τα ιουδαϊκά εδάφη και την μετάβαση του στον ειδωλολατρικό κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι το ευαγγέλιο του Χριστού διαδίδεται και αποκτά οικουμενικό χαρακτήρα.

 Ο Χριστός  μαζί με τους μαθητές του, αποβιβάζονται από το πλοίο και πηγαίνουν προς την χώρα των Γαδαρηνών. Εκεί συναντούν δυο δαιμονισμένους, που κατοικούν  μέσα στα μνήματα και αποτελούν κίνδυνο  για τους περαστικούς. Όταν οι δαιμονισμένοι βλέπουν τον Χριστό αρχίζουν να φωνάζουν: «Τι δουλειά έχεις εσύ μ΄εμάς Υιέ του Θεού; Ήλθες εδώ για να μας βασανίσεις πριν την ώρα μας;». Εκείνη τη στιγμή δεν μιλούν οι  άνθρωποι, αλλά τα δαιμόνια που έχουν μέσα τους, τα οποία αναγνωρίζουν τη θεϊκή ιδιότητα του Χριστού και τον παρακαλούν λέγοντας: «Αν είναι να μας διώξεις, άφησέ μας να πάμε στο κοπάδι των χοίρων».  Τότε ο Χριστός τους επιτρέπει να πάνε στο κοπάδι των χοίρων που βόσκει στη βουνοπλαγιά με αποτέλεσμα  όλο το κοπάδι να πέσει μέσα στη θάλασσα και να πνιγεί. Οι ιδιοκτήτες του κοπαδιού, πηγαίνουν στην πόλη και διηγούνται τα γεγονότα, οπότε όλος ο λαός πηγαίνει να συναντήσει τον Χριστό για να τον παρακαλέσει να φύγει από την περιοχή. Ο Ιησούς αποχωρεί χωρίς να τους πει ούτε λέξη. Θεωρεί ότι και να τους μιλήσει δεν θα τον πιστέψουν, δεν θα πεισθούν από το θαύμα.

Γιατί επέτρεψε Ο Χριστός να γκρεμιστούν οι χοίροι και να πνιγεί το  κοπάδι; Ο νόμος στην Παλαιά Διαθήκη εκείνη την εποχή, απαγορεύει στους Εβραίους να τρώνε χοιρινό κρέας. (Δευτερονόμιο ΙΔ’- 8). Οι Ρωμαίοι αγαπούν πολύ το χοιρινό κρέας και οι Γαδαρηνοί αποφασίζουν να κοιτάξουν το συμφέρον τους, αγοράζοντας χοίρους για να τους βόσκουν και να κάνουν έτσι εμπόριο με τους Ρωμαίους. Ο Κύριος τιμωρεί το αμαρτωλό εμπόριο, επιτρέποντας  στα δαιμόνια να μπουν στους χοίρους και να γκρεμιστεί όλη τους η αγέλη, στη θάλασσα.

Γιατί οι Γαδαρηνοί δεν δέχονται τον Χριστό; Οι Γαδαρηνοί σκέφτονται ότι αν αφήσουν τον Χριστό στην πόλη τους δεν θα τους επιτρέψει να κάνουν εμπόριο χοίρων και να κερδίσουν χρήματα, άρα  τίθεται το ζήτημα της επιλογής μεταξύ του ιδίου και των χοίρων. Δυστυχώς, διαλέγουν τους χοίρους και τον διώχνουν από την πόλη τους.  Επίσης, δεν χαίρονται με την θεραπεία των δυο συμπατριωτών τους αποδεικνύοντας ότι μπορεί εκείνοι να μην κατέχονται από δαιμόνια, όμως η ζωή και τα έργα τους είναι αντίθετα με το θέλημα του Θεού. Με τον τρόπο τους δείχνουν ότι δεν θέλουν να μετανοήσουν και να δεχτούν τον Χριστό και επιλέγουν τους χοίρους που συμβολίζουν τα πάθη. Η ψυχή, αιχμαλωτίζεται και γλυκαίνεται με τα πάθη  και έπειτα δεν έχει τη δύναμη να τα απαρνηθεί,  και να δεχθεί τον Χριστό.

Περί Δαιμόνων

 Οι δαίμονες είναι πονηρά και ακάθαρτα πνεύματα, που προσπαθούν  να οδηγήσουν τον άνθρωπο, που είναι εικόνα του Θεού στην αμαρτία. Πότε δημιουργήθηκαν οι δαίμονες;  Ο  κτιστός κόσμος διακρίνεται σε αόρατο κόσμο (πνευματικό) και σε ορατό (ανθρώπινο).  Οι άγγελοι και οι άνθρωποι  έχουν από καταβολής κόσμου ελεύθερη βούληση, σκέπτονται  και αποφασίζουν κάνοντας τις επιλογές τους.  Οι πατέρες τοποθετούν την δημιουργία των αγγέλων πριν την δημιουργία του υλικού κόσμου.  Αυτό αναφέρει και ο Ιώβ (ΛΗ -7) «όταν έγιναν τα άστρα με δόξασαν με μεγάλη φωνή οι άγγελοι μου».  Πότε ο Θεός έφτιαξε τους αγγέλους; Την πρώτη μέρα της δημιουργίας ο Θεός φτιάχνει τους ουρανούς και όλα όσα υπάρχουν σε αυτούς, συμπεριλαμβανομένων των αγγέλων. Λέγονται άγγελοι που σημαίνει αγγελιοφόροι διότι αποστέλλονται από το Θεό σε διακονία στους ανθρώπους.

  Ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, διαιρεί τον αγγελικό κόσμο σε εννέα τάγματα.  Η πτώση των αγγέλων γίνεται μεταξύ τετάρτης και πέμπτης ημέρας της δημιουργίας του κόσμου, ενώ η πτώση των ανθρώπων γίνεται την έκτη μέρα (προπατορικό αμάρτημα).  Κατά τον Ησαΐα (ΙΔ’ 12-13) ο Διάβολος που είναι άγγελος φωτός (Εωσφόρος = άγγελος που φέρνει το φώς της Ανατολής)  θέλει να θέσει το θρόνο του, πάνω από το θρόνο του Θεού,  θέλει δηλαδή να γίνει Θεός. Από άγγελος φωτός γίνεται άγγελος του σκότους δηλαδή δαίμονας. Μετά την πτώση του από άγγελος, απογυμνώνεται από χάρη, και αγιότητα και γίνεται  ένα ον γεμάτο κακία και μίσος, λόγω του μεγάλου εγωισμού του.  Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός λέει, ότι ο Διάβολος είναι ο αρχηγός του ένατου αγγελικού τάγματος που έπεσε, ο δε Θεοδώρητος υποστηρίζει ότι οι εκπεσόντες άγγελοι που μετατρέπονται σε δαίμονες, προέρχονται από όλα τα αγγελικά τάγματα.  Η στέρηση της χάρης του Θεού, γίνεται η αιτία να διογκωθεί η κακία του Διαβόλου έτσι ώστε να μισεί τον άνθρωπο και να τον θέλει στην κόλαση. Γι’ αυτό και τον παρασύρει στην πτώση του έτσι ώστε να λατρεύεται εκείνος ως Θεός. 

Ο Χριστός  κάνει τον άνθρωπο πνευματικό ον, ενώ ο διάβολος τον  μετατρέπει  σε μια αξιολύπητη ύπαρξη. Εικόνα τέτοιου ανθρώπου, είναι οι δαιμονισμένοι του Ευαγγελίου. Φεύγουν από τα σπίτια τους και κατοικούν στα μνήματα και αποτελούν κίνδυνο για τον κόσμο, λόγω της επιρροής που ασκούν πάνω τους τα δαιμόνια. Οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορούν να αντικρύσουν άλλον άνθρωπο γιατί τον θεωρούν εχθρό τους. Κανένα δεν αφήνουν να πλησιάσει στον τόπο εκείνο. Κατά την ιουδαϊκή αντίληψη οι χοίροι είναι ακάθαρτα ζώα, και γι αυτό και οι ακάθαρτοι δαίμονες πνίγονται μαζί με αυτούς στη θάλασσα, αφήνοντας ελεύθερους τους ανθρώπους.

Ο  Χριστός επιτρέπει στους δαίμονες να μπουν στο κοπάδι των χοίρων και να καταποντιστούν, για να διδάξει τους ανθρώπους ότι παρά τη δύναμη που διαθέτουν,  δεν έχουν το δικαίωμα ούτε  καν στους χοίρους να κάνουν κακό, εάν αυτό δεν το επιτρέψει ο Θεός. Ο Θεός επιτρέπει στους δαίμονες να πειράζουν τους ανθρώπους μέχρι ενός σημείου. Όταν έχουμε τον Χριστό στη ζωή μας δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα και κανένα και κυρίως τον Διάβολο. Ο Χριστός είναι ο μόνος που μας αγαπά, όσο και να τον ξεχνάμε και να τον πληγώνουμε καθημερινά, με την συμπεριφορά και την στάση ζωής μας.  Είναι ο μόνος που μας  περιμένει να τον φωνάξουμε στη ζωή μας όποτε θελήσουμε. Είναι ο μόνος που έχει μια ανοιχτή αγκαλιά για όλους μας, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, μορφωτικού επιπέδου και κοινωνικής κατάστασης. Είναι ο μόνος που μας αγαπά χωρίς ανταλλάγματα από την αρχή της ζωής μας έως το τέλος της.

 

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»