ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ
Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, Κεφάλαιο Δ' 15-42
Νοελληνική Απόδοση
Έκεινο τον καιρό έρχεται ο Ιησούς μια πόλη της Σαμαρείας που λεγόταν Συχάρ, κοντά στο χωράφι που είχε δώσει ο Ιακώβ στο γιο του τον Ιωσήφ. Εκεί βρισκόταν το πηγάδι του Ιακώβ. Ο Ιησούς, κουρασμένος από την πεζοπορία, κάθισε κοντά στο πηγάδι, ήταν γύρω στο μεσημέρι. Οι μαθητές του είχαν πάει στην πόλη να αγοράσουν τρόφιμα. Έρχεται τότε μια γυναίκα από τη Σαμαρεία να βγάλει νερό. Ο Ιησούς της λέει: «δώσ΄ μου να πιω». Η γυναίκα του απάντησε: «εσύ είσαι Ιουδαίος και εγώ Σαμαρείτισσα. Πώς ζητάς να σου δώσω νερό να πιείς; Οι Ιουδαίοι αποφεύγουν κάθε επικοινωνία με τους Σαμαρείτες».
Ο Ιησούς της απάντησε: «αν ήξερες τη δωρεά του Θεού και ποιός είναι αυτός που σου λέει «δώσ΄ μου να πιώ», τότε εσύ θα του ζητούσες τη δωρεά του Θεού, και εκείνος θα σου έδινε ζωντανό νερό». Του λέει η γυναίκα «Κύριε, εσύ δεν έχεις ούτε καν κουβά, και το πηγάδι είναι βαθύ, από πού, λοιπόν, το έχεις το τρεχούμενο νερό; Αυτό το πηγάδι μας το χάρισε ο προπάτοράς μας ο Ιακώβ, ήπιε από αυτό ο ίδιος και οι γιοι του και τα ζωντανά του. Μήπως εσύ είσαι ανώτερος από αυτόν; Ο Ιησούς της απάντησε: «όποιος πίνει από αυτό το νερό θα διψάσει πάλι, όποιος όμως πιει από το νερό που θα του δώσω εγώ δε θα διψάσει ποτέ, αλλά το νερό που θα του δώσω θα γίνει μέσα του μια πηγή που θα αναβλύζει νερό ζωής αιώνιας. Του λεει η γυναίκα: «Κύριε, δώσ΄ μου αυτό το νερό για να μη διψάω, και ούτε να έρχομαι ως εδώ για να το παίρνω». Τότε ο Ιησούς της είπε: «πήγαινε να φωνάξεις τον άντρα σου και έλα εδώ». Δεν έχω άντρα, απάντησε η γυναίκα. Ο Ιησούς της λεει: «σωστά είπες, δεν έχω άντρα, γιατί πέντε άντρες πήρες και αυτός που μαζί του τώρα ζεις δεν είναι άντρα σου, αυτό που είπες είναι αλήθεια».
Του λεει η γυναίκα: «Κύριε, βλέπω ότι εσύ είσαι προφήτης, οι προπάτορές μας λάτρεψαν τον Θεό σε αυτό το βουνό, εσείς όμως λετε ότι στα Ιεροσόλυμα βρίσκεται ο τόπος, όπου πρέπει κανείς να τον λατρεύει. Πίστεψέ με, γυναίκα, της λεει τότε ο Ιησούς, είναι κοντά ο καιρός που δε θα λατρεύετε τον Πατέρα ούτε σε αυτό το βουνό, ούτε στα Ιεροσόλυμα. Εσείς οι Σαμαρείτες λατρεύετε αυτό που δεν ξέρετε, εμείς όμως λατρεύουμε αυτό που ξέρουμε, γιατί η σωτηρία έρχεται στον κόσμο από τους Ιουδαίους. Είναι όμως κοντά ο καιρός, ήλθε κιόλας, που οι πραγματικοί λατρευτές θα λατρέψουν τον Πατέρα με τη δύναμη του πνεύματος, που αποκαλύπτει την αλήθεια, γιατί έτσι τους θέλει ο Πατέρας αυτούς που τον λατρεύουν. Ο Θεός είναι πνεύμα. Και αυτοί που τον λατρεύουν πρέπει να τον λατρεύουν με τη δύναμη του πνεύματος, που φανερώνει την αλήθεια. Του λεει η γυναίκα: «Ξέρω ότι θα έρθει ο Μεσσίας, δηλαδή ο Χριστός, όταν έρθει εκείνος, θα μας τα εξηγήσει όλα». Εγώ είμαι, της λεει ο Ιησούς, εγώ που σου μιλάω αυτή τη στιγμή.
Εκείνη τη στιγμή ήρθαν οι μαθητές και απορούσαν που συνομιλούσε με γυναίκα. Βέβαια, κανείς δεν είπε, τι συζητάς; Ή γιατί μιλάς μαζί της; Τότε η γυναίκα άφησε τη στάμνα της, πήγε στην πόλη και άρχισε να λεει στον κόσμο: «Ελάτε να δείτε εάν ο άνθρωπος που μου είπε όλα όσα έχω κάνει στη ζωή μου, μήπως είναι αυτός ο Μεσσίας; Βγήκαν, λοιπόν, από την πόλη και έρχονταν σε αυτόν. Στο μεταξύ οι μαθητές τον παρακαλούσαν κι έλεγαν: «Διδάσκαλε, φάε, κάτι». Αυτός όμως τους είπε: «Εγώ έχω να φαω τροφή που εσείς δεν την ξέρετε». Κι οι μαθητές έλεγαν μεταξύ τους: «Μήπως του έφερε κανείς να φαει;».
Αλλά ο Ιησούς τους είπε: «Δικιά μου τροφή είναι να εκτελώ το θέλημα εκείνου που με έστειλε, και να φέρω σε πέρας το έργο του. Εσείς συνηθίζετε να λετε τέσσερις μήνες ακόμη, κι έφτασε ο θερισμός. Εγώ σας λεω: σηκώστε τα μάτια σας και κοιτάξτε τα χωράφια. Ασπροκοπούν από τα στάχυα τα ώριμα, έτοιμα κιόλας για το θερισμό. Ο θεριστής αμείβεται για τη δουλειά του και συνάζει καρπό για την αιώνια ζωή, έτσι ώστε μαζί να χαίρονται κι αυτός που σπέρνει κι αυτός που θερίζει. Γιατί εδώ αληθεύει η παροιμία «άλλος σπέρνει, κι άλλος θερίζει». Εγώ σας έστειλα να θερίσετε καρπό που γι΄ αυτόν εσείς δεν κοπιάσατε, άλλοι μόχθησαν, κι εσείς μπήκατε εκεί να θερίσετε το δικό τους κόπο». Πολλοί από τους Σαμαρείτες εκείνης της πόλης πίστεψαν σ΄ αυτόν, εξαιτίας της μαρτυρίας της γυναίκας που έλεγε: «Μου είπε όλα όσα έχω κάνει». Όταν λοιπόν οι Σαμαρείτες ήρθαν κοντά του, τον παρακαλούσαν να μείνει μαζί τους, κι έμεινε εκεί δύο ημέρες. Έτσι, πίστεψαν πολύ περισσότεροι ακούγοντας τα λόγια του κι έλεγαν στη γυναίκα: «η πίστη μας δεν στηρίζεται πια στα δικά σου λόγια, γιατί εμείς οι ίδιοι τον έχουμε τώρα ακούσει και ξέρουμε πως πραγματικά αυτός είναι ο σωτήρας του κόσμου, ο Χριστός».
Σχολιασμός
Στο Πηγάδι του Ιακώβ
Βρισκόμαστε στο μέσο περίπου του Πεντηκοσταρίου, την προηγούμενη Κυριακή βλέπουμε τον Χριστό να θεραπεύει ένα άρρωστο σώμα, έναν Παράλυτο και την σημερινή Κυριακή βλέπουμε τον Χριστό να θεραπεύει μία άρρωστη ψυχή, την Σαμαρείτιδα. Μέσα από την ευαγγελική περικοπή, η εκκλησία μας προβάλλει, την αποκαλυπτική συνάντηση του Ιησού Χριστού με τη Σαμαρείτιδα.
O Ιησούς Χριστός, επειδή θέλει την σωτηρία όχι μόνο των Ιουδαίων αλλά και των εθνικών, κατευθύνεται προς μια πόλη της Σαμάρειας που ονομάζεται Συχάρ. Λίγο έξω από την πόλη βρίσκεται το πηγάδι που έχει ανοίξει ο Πατριάρχης Ιακώβ. Ο Κύριος, κουρασμένος καθώς είναι από την οδοιπορία και τη ζέστη, κάθεται εκεί για να ξεκουραστεί λίγο. Την ίδια ώρα οι μαθητές του πηγαίνουν στην πόλη για να αγοράσουν τρόφιμα.
Φτάνει τότε στο πηγάδι μια Σαμαρείτιδα από την κοντινή πόλη, για να πάρει νερό και ο Κύριος της ζητά να του δώσει λίγο να πιει. Ο Κύριος έρχεται κατάκοπος από την οδοιπορία του για να ζητήσει νερό όχι μόνο γιατί διψάει, αλλά και γιατί διψάει για τη σωτηρία της γυναίκας εκείνης και των συμπατριωτών της. Η Σαμαρείτιδα καταλαβαίνει αμέσως από την ενδυμασία του Ιησού ότι είναι Ιουδαίος, και τον ρωτάει πώς και συνομιλεί μαζί της, μιας και οι Ιουδαίοι αποστρέφονται τους Σαμαρείτες. Στο σημείο αυτό πρέπει να θυμηθούμε πώς οι Ιουδαίοι έχουν διαφορές με τους Σαμαρείτες. Οι Ιουδαίοι λένε πως ο Θεός πρέπει να λατρεύεται στο ναό του Σολομώντα, ενώ οι Σαμαρείτες στο όρος Γαριζείν. Επίσης, οι Σαμαρείτες δέχονται μόνο τα πέντε πρώτα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης δηλαδή την Πεντάτευχο (Γένεσις, Έξοδος, Λευἵτικό, Δευτερονόμιο και Αριθμοί).
Ξεκινάει ένας διάλογος μεταξύ τους:
-«Δώσε μου να πιω»
-«Εσύ είσαι Ιουδαίος και εγώ Σαμαρείτισσα. Πώς ζητάς να σου δώσω νερό να πιείς»;
-«Αν ήξερες ποιος είναι αυτός που σου μιλάει, θα μου ζητούσες να σου δώσω να πιεις από το νερό, χάρις στο οποίο δε θα διψάσεις ποτέ ξανά».
-«Δώσ’ μου σε παρακαλώ να πιω απ’ αυτό το νερό, για να μην έρχομαι στο πηγάδι κάθε μέρα».
-«Πήγαινε και φώναξε τον άνδρα σου».
-«Δεν έχω άνδρα»…
-«Αλήθεια λες. Γιατί πέντε άνδρες είχες κι αυτός που έχεις τώρα δεν είναι άνδρας σου».
-«Εσύ μου φαίνεσαι πως είσαι προφήτης. Ξέρεις όλα όσα έχω κάνει. Γνωρίζω ότι έρχεται ο Μεσσίας, που θα μας πει όλη την αλήθεια».
-«Εγώ είμαι, που σου μιλώ».
Βλέπουμε εδώ πως ο Χριστός της αποκαλύπτει όλη τη ζωή της. Εκείνη τα χάνει και τον ρωτάει.
-«Θεωρώ ότι είσαι προφήτης. Ποιος έχει δίκιο εμείς ή εσείς; Πού λατρεύεται ο Θεός, στο Γαριζείν ή στα Ιεροσόλυμα»;
- « Ούτε εδώ, ούτε εκεί, οι αληθινοί προσκυνητές λατρεύουν τον Θεό παντού» απαντά ο Κύριος.
Τότε η γυναίκα εκείνη, αφήνει την στάμνα της και τρέχει να πει στην πόλη, πως είδε το Χριστό, για να ‘ρθουν κι άλλοι να τον γνωρίσουν. Βγαίνουν όλοι και έρχονται σε αυτόν. Πολλοί πιστεύουν και ο Κύριος μένει σε αυτό το μέρος δύο μέρες.
Το Άγιο Πνεύμα ως νερό
Ο διάλογος με τη Σαμαρείτιδα αρχίζει με αφορμή το υλικό νερό και πηγαίνει στον πνευματικό νερό, που δεν στερεύει ποτέ. Ποιο είναι αυτό; Είναι εκείνο που παριστάνεται και ως φωτιά, είναι το Άγιο Πνεύμα.
Το νερό που εικονίζεται το Άγιο Πνεύμα:
1. Καθαρίζει.
Στην προσευχή μας προς το Άγιο Πνεύμα «Βασιλεύ Ουράνιε» λέμε «Καθάρισον ἡμᾶς ἀπὸ πάσης κηλῖδος καὶ σῶσον, Ἀγαθὲ τὰς ψυχὰς ἡμῶν
2. Ποτίζει. Όπως το νερό ποτίζει τους αγρούς και φέρνει καρποφορία, έτσι και οι ψυχές που ποτίζονται από τη χάρη του Θεού, καρποφορούν την αγιότητα. Αυτός είναι και ο σκοπός της ζωής μας. Η αγιότητα. Γι’ αυτό μετά την Κυριακή της Πεντηκοστής, έχουμε την Κυριακή των Αγίων Πάντων, όπου ανθίζει η αγιότητα.
3. Ξεδιψάει. Ο άνθρωπος διψάει για ειρήνη, χαρά, γαλήνη, αγάπη και ψυχική ζεστασιά ενώ ο κόσμος που ζούμε, μας προσφέρει άγχος, ταραχή, μίσος, έχθρα και στενοχώριες. Ποιος μπορεί να ξεδιψάσει την ψυχή μας; Μόνο το Άγιο Πνεύμα, αυτό το πνευματικό νερό. Γι’ αυτό πρέπει να κάνουμε αγώνα να το αποκτήσουμε.
Με ποιο τρόπο θα το αποκτήσουμε; Στη Θεία Λειτουργία η οποία γίνεται για τη Θεία Κοινωνία. Η Θεία Ευχαριστία είναι μία διαρκής Πεντηκοστή. Όταν ο ιερέας ενώνει μέσα στο Άγιο Ποτήριο το σώμα και το αίμα του Χριστού, χύνει έπειτα μέσα σε αυτό, πολύ βραστό νερό λέγοντας: «Ζέσις Πνεύματος Αγίου». Γιατί όπως ερμηνεύει ο ιερός Καβάσιλας, αυτό το νερό συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα. ‘Όταν κοινωνούμε λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, πλησιάζουμε το στόμα μας στο πνευματικό ποτήριο και γεμίζουμε μέσα μας με πνευματική φωτιά.
Ἀπο τὸ βιβλίο τοῦ Ἀρχιμ. Ἰουστίνου Πόποβιτς, «Ὅσιος Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ»
Ο Μοτοβίλωφ κατὰ τὴν διάρκεια μίας συνομιλίας του μὲ τὸν ὅσιο Σεραφείμ ἔγραψε: «Ἡ ἡμέρα ἦταν συννεφιασμένη, ἡ γῆ εἶχε καλυφθεῖ ἀπὸ παχὺ στρῶμα χιονιοῦ, τὸ ὁποῖο ἔπεφτε συνεχῶς, ὅταν ὁ στάρετς Σεραφεὶμ μὲ ἔβαλε νὰ καθήσω δίπλα του σ’ ἕνα πεσμένο κορμὸ δένδρου.
«Ὁ Κύριος μοῦ ἀποκάλυψε, μοῦ εἶπε, ὅτι στὴν παιδική σας ἡλικία ἐπιθυμούσατε νὰ μάθετε ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς ζωῆς. Σᾶς συμβούλευαν νὰ ἐκκλησιάζεσθε, νὰ προσεύχεσθε, νὰ κάνετε καλὲς πράξεις, διότι σ’ αὐτά, σᾶς ἔλεγαν, συνίσταται ὁ σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς ζωῆς. Ἀλλὰ ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας δὲν εἶναι μόνο νὰ ἐκπληρώσουμε αὐτά, διότι αὐτὰ εἶναι μόνο μέσα. Ὁ πραγματικὸς σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς ζωῆς εἶναι ἀποκτήσουμε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι μόνο ἐκεῖνο τὸ καλὸ ἔργο ποὺ ἔχει γίνει ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸ Χριστὸ φέρει τοὺς καρποὺς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Σύμφωνα μ ’ αὐτὰ ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας».
Ἐγὼ τότε ρώτησα: «-Πῶς θὰ μποροῦσα νὰ γίνω καὶ ἐγὼ προσωπικὰ μάρτυρας αὐτοῦ τοῦ πράγματος;»
Καὶ σκύβοντας κοντά μου, μοῦ ψιθύρισε: «-Παρακαλοῦσα τὸν Κύριο μὲ ὅλη μου τὴν καρδιὰ νὰ σᾶς ἀξιώσει νὰ δῆτε μὲ τὰ σωματικά σας μάτια αὐτὴ τὴν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Του Πνεύματος.
«-Τί αἰσθάνεσθε;» μὲ ἐρώτησε.
«-Ἡσυχία καὶ εἰρήνη ἀνέκφραστη», εἶπα.
«-Καὶ τί ἀκόμη αἰσθάνεσθε;»
«-Νὰ γεμίζει ἡ καρδιά μου ἀπὸ ἄρρητη χαρά.»
«-Ἀνέκφραστη θερμότητα», εἶπα.
«-Τί εἴδους θερμότητα;
«-Ὅπως ὅταν λούζωμαι μὲ ζεστὸ νερό. Αἰσθάνομαι ἀκόμη εὐωδία τέτοια ποὺ ποτὲ μέχρι τώρα δὲν ἔχω αἰσθανθεῖ.»
«-Ξέρω, ξέρω, εἶπε ἐκεῖνος, σᾶς ἐρωτῶ ἐπίτηδες. Αὐτὴ ἡ εὐωδία ποὺ αἰσθάνεσθε εἶναι ἡ εὐωδία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Καὶ αὐτὴ ἡ θερμότητα γιὰ τὴν ὁποία μιλᾶτε δὲν ὑπάρχει στὴν ἀτμόσφαιρα, ἀλλὰ μέσα μας. Θερμαινόμενοι ἀπὸ αὐτὴν οἱ ἐρημίτες δὲν φοβοῦνταν τὸν χειμώνα, διότι φοροῦσαν τὸν χιτώνα τῆς χάριτος, ὁ ὁποῖος ἀντικαθιστοῦσε τὸ ἔνδυμα. Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ἡμῶν ἐστιν. Ἡ κατάσταση στὴν ὁποία τώρα βρισκόμαστε τὸ ἀποδεικνύει. Νὰ τί σημαίνει νὰ εἶσαι πλήρης Πνεύματος Ἁγίου.»
Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα
για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου