ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΥΤΟΥ

 

Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, Κεφάλαιο Ε' 1-15

Νοελληνική Απόδοση

Εκείνο τον καιρό, ο Ιησούς ανέβηκε στα Ιεροσόλυμα. Κοντά στην προβατική πύλη, στα Ιεροσόλυμα, υπάρχει μια δεξαμενή με πέντε στοές, που εβραϊκά ονομάζεται Βηθεσδά. Σ΄ αυτές τις στοές κείτονταν πολλοί άρρωστοι, τυφλοί, κουτσοί, παράλυτοι, που περίμεναν να αναταραχθεί το νερό· γιατί, από καιρό σε καιρό, ένας άγγελος Κυρίου κατέβαινε στη δεξαμενή κι ανατάραζε τα νερά· όποιος, λοιπόν, έμπαινε πρώτος μετά την αναταραχή του νερού, αυτός γινόταν καλά, όποια κι αν ήταν η αρρώστια που τον ταλαιπωρούσε.

Εκεί ήταν κι ένας άνθρωπος, άρρωστος τριάντα οκτώ ολόκληρα χρόνια. Όταν τον είδε ο Ιησούς κατάκοιτο, τον ρώτησε: «Θέλεις να γίνεις καλά;» Ήξερε πως ήταν έτσι για πολύν καιρό. «Κύριε», του αποκρίθηκε ο άρρωστος, «δεν έχω κανέναν να με βάλει στη δεξαμενή μόλις αναταραχτούν τα νερά· έτσι, ενώ εγώ προσπαθώ να πλησιάσω μόνος μου, πάντοτε κάποιος άλλος κατεβαίνει στο νερό πριν από μένα». Ο Ιησούς του λέει: «Σήκω πάνω, πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα». Κι αμέσως ο άνθρωπος έγινε καλά, σήκωσε το κρεβάτι του και περπατούσε.

 Η μέρα που έγινε αυτό ήταν Σάββατο. Έλεγαν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι άρχοντες στο θεραπευμένο: «Είναι Σάββατο, και δεν επιτρέπεται να σηκώνεις το κρεβάτι σου». Αυτός όμως τους απάντησε: «Εκείνος που μ΄ έκανε καλά, εκείνος μου είπε πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα». Τον ρώτησαν: «Ποιος είναι ο άνθρωπος που σου είπε πάρε το και περπάτα;» Ο θεραπευμένος όμως δεν ήξερε να πει ποιος ήταν, επειδή ο Ιησούς είχε φύγει απαρατήρητος εξαιτίας του πλήθους που ήταν μαζεμένο εκεί. Αργότερα ο Ιησούς τον βρήκε στο ναό και του είπε: «Βλέπεις, έχεις γίνει καλά· από ΄δω και πέρα μην αμαρτάνεις, για να μην πάθεις τίποτα χειρότερο». Ο άνθρωπος έφυγε αμέσως κι ανάγγειλε στους Ιουδαίους άρχοντες ότι ο Ιησούς ήταν αυτός που τον γιάτρεψε. 

Σχολιασμός

Από τις ευαγγελικές περικοπές παρατηρούμε, ότι ο Χριστός κάνει θαύματα κατά τις μεγάλες γιορτές των Ιουδαίων. Πολλοί άρρωστοι άνθρωποι μαζεύονται στα Ιεροσόλυμα, στις γιορτές αυτές, ελπίζοντας ότι ο Θεός θα τους κάνει καλά. Στο σημερινό ευαγγέλιο, ο Χριστός ανεβαίνει μόνος του, στα Ιεροσόλυμα, στη δεξαμενή με τις πέντε στοές που ονομάζεται Βηθεσδά και είναι θαυματουργική. Σε αυτήν την κολυμβήθρα, κατεβαίνει κατά καιρούς ένας άγγελος και ταράζει τα νερά και όποιος πέφτει πρώτος, γίνεται καλά από οποιαδήποτε αρρώστια και αν πάσχει.

 Εκεί, συγκεντρώνονται πολλοί άρρωστοι που περιμένουν να γίνουν καλά και μεταξύ αυτών, κάποιος παράλυτος που ζητά τη θεραπεία του εδώ και τριανταοκτώ χρόνια.  Τον βλέπει ο Χριστός και του λέει: “Θέλεις να γίνεις καλά;» Ο παράλυτος του απαντά: «Δεν έχω άνθρωπο να με βοηθήσει Κύριε, και δεν προλαβαίνω να πάω πρώτος». Ο παράλυτος λόγω της παθήσεως του, δεν είναι ευκίνητος και δεν έχει κάποιο συγγενή ή φίλο να τον βοηθήσει και ο καθένας κοιτάει τον δικό του ασθενή. Χρόνια περιμένει με επιμονή και υπομονή για να θεραπευθεί. Ο Χριστός απευθύνεται σε αυτόν και του λέει:« Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα». Ο παράλυτος γίνεται καλά και παίρνει το κρεβάτι του και περπατά.

Εκείνη η μέρα είναι Σάββατο και οι Ιουδαίοι λένε στον παράλυτο: « Είναι Σάββατο και δεν πρέπει να σηκώνεις το κρεβάτι σου». Όπως για εμάς τους χριστιανούς είναι ιερή η Κυριακή, έτσι  και για τους Ιουδαίους είναι ιερό το Σάββατο και δεν τους επιτρέπεται να κάνουν οποιαδήποτε δουλειά. Εδώ φαίνεται η σκληροκαρδία των Ιουδαίων, που  παραβλέπουν το θαύμα και κοιτάνε τους τύπους. Ο παράλυτος απαντά στους Ιουδαίους ότι αυτός που τον έκανε καλά, του είπε να κουβαλήσει το κρεβάτι του. Όταν τον ρωτούν ποιος τον έκανε καλά, εκείνος δεν γνωρίζει γιατί ο Ιησούς φεύγει γρήγορα.

Για όλους εμάς όπως ο παράλυτος, που είμαστε μόνοι και δεν έχουμε κανέναν να μας βοηθήσει, θα πρέπει να ξέρουμε πως για όλους μας υπάρχει ο Χριστός και πάντα θα βρίσκει τρόπους για να μας βγάζει από το αδιέξοδο.  Όπως ο Χριστός ρώτησε τον παράλυτο αν θέλει να γίνει καλά έτσι και εμάς μας ρωτάει. Ζητάει πάντα την δική μας συγκατάθεση για να μας βοηθήσει.  Αργότερα βρίσκει ο Ιησούς τον παράλυτο στον ιερό  τόπο προσευχής και του λέει:  “Δες, έγινες καλά! Προσπάθησε να μην έχεις αμαρτήματα για να μην σου συμβεί κάτι χειρότερο.” Άρα, τα αμαρτήματα είναι η αιτία της αρρώστιας και όπως γράφει ο υμνογράφος στην Παράκληση: «Από των πολλών μου αμαρτιών ασθενεί το σώμα, ασθενεί μου και η ψυχή».

Γιατί διαβάζεται η ευαγγελική περικοπή με το θαύμα του παράλυτου αυτή την περίοδο του Πάσχα; Για δυο λόγους:

1.         Το Πάσχα γινόταν το βάπτισμα των κατηχουμένων. Η κολυμβήθρα που μας λέει το ευαγγέλιο, συμβολίζει την κολυμβήθρα του δικού μας βαπτίσματος. Νερό είχε  η κολυμπήθρα της Βηθεσδά και πέντε στοές, νερό έχει και η κολυμπήθρα της βάπτισης μας και από τις πέντε ηπείρους έρχονται οι άνθρωποι για να βαπτιστούν. Άρρωστοι πήγαιναν εκεί με την ελπίδα να γίνουν καλά, άνθρωποι όλων των ηλικιών που κουβαλούν το προπατορικό αμάρτημα βαπτίζονται. Άγγελος τάρασσε το νερό της κολυμβήθρας, ιερέας που έχει τάξη αγγέλου, ευλογεί την βάπτιση και απαλλάσσει τον βαπτιζόμενο από το προπατορικό αμάρτημα.

            Να μην ξεχνάμε ότι οι τρεις καταδύσεις, στο όνομα της Αγίας Τριάδας, στην βάπτιση, συμβολίζουν την τριήμερη ταφή και ανάσταση του Κυρίου. Όπως λέει ο  απόστολος Παύλος, μέσα στο νερό ο πιστός υφίσταται μία αχειροποίητο περιτομή. Δηλαδή όπως στο Ισραήλ με εντολή του Θεού,  περιτεμνόταν ένα μικρό τμήμα της σάρκας του βαπτισμένου, έτσι και τώρα κάθε χριστιανός που βαπτίζεται, αφήνει μέσα στο νερό το προπατορικό αμάρτημα και βγαίνει πεντακάθαρος.  Ο βαπτιζόμενος ντύνεται τον Χριστό και αποκτά την υιοθεσία.  Αυτό μας λέει ο Απόστολος των Χριστουγέννων: (Προς Γαλατάς Δ-4): «ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν". Ο λόγος που ο Χριστός έγινε άνθρωπος είναι για να απολαύσουμε την υιοθεσία.

 Μετά το βάπτισμα τους οι κατηχούμενοι συνέχιζαν να διδάσκονται κείμενα από το κατά Ιωάννη ευαγγέλιο, που αφορούν την σημασία του βαπτίσματος.  Η Αγία Γραφή μιλάει πολύ καθαρά για τη σπουδαιότητα και τη σημασία του βαπτίσματος.  Σε μια συνομιλία του  ο Χριστός με τον Νικόδημο (ο νυχτερινός μαθητής)  σχετικά με το βάπτισμα είπε:  (Κατά Ιωάννη Γ΄ 3-5) «Αληθώς, αληθώς σοι λέγω, εάν τις δεν γεννηθή εξ ύδατος και Πνεύματος, δεν δύναται να εισέλθη εις την βασιλεία του Θεού.» Η φράση αυτή αναφέρεται στο βάπτισμα ότι είναι το κλεδί για την βασιλεία των ουρανών. Η μέρα του βαπτίσματος, είναι τα γενέθλιά μας και αυτά πρέπει να γιορτάζουμε. Δύο φορές γεννηθήκαμε, μία φορά από τη μάνα μας και μια από την κοιλιά της εκκλησίας, που είναι η κολυμβήθρα.

2.         Είναι η περίοδος που διανύουμε, προς την Πεντηκοστή. Όπως οι άρρωστοι στη Βηθεσδά περιμένουν με λαχτάρα τον άγγελο, έτσι και οι πιστοί περιμένουν το Άγιο Πνεύμα την Πεντηκοστή. Στο ευαγγέλιο του Εσπερινού της Αγάπης, την Κυριακή του Πάσχα, ακούμε από τον αναστημένο Χριστό να λέει στους μαθητές, για το Άγιο Πνεύμα: (Κατά Ιωάννη Κ΄19-25) «λάβετε Πνεῦμα ῞Αγιον ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται». Τους δίνει εδώ το μυστήριο της εξομολόγησης.

Εμείς παίρνουμε το Άγιο Πνεύμα με το μυστήριο του χρίσματος αμέσως μετά το βάπτισμα μας , αλλά το χάνουμε με τα έργα μας που δεν είναι καθαρά. Κατά την διάρκεια της ζωής μας κάνουμε αγώνα, εναντίον του κακού εαυτού μας προσπαθώντας να αποκτήσουμε το Άγιο Πνεύμα. Ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ μας αποκαλύπτει, ότι αυτός είναι ο σκοπός της πνευματικής ζωής.

 Επίσης, το Άγιο Πνεύμα έρχεται στη σύναξη των πιστών, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, με την επίκληση του ιερέα στην ευχή του καθαγιασμού. Στο σημείο αυτό ο  ιερέας παρακαλεί τον Θεό Πατέρα, να στείλει το Άγιο Πνεύμα στα προκείμενα Δώρα και να τα μεταβάλλει, το ψωμί σε Σώμα Χριστού και το κρασί σε Αίμα Χριστού. Αλλά πριν ακριβώς από την ευχή αυτή, ο ιερέας παρακαλεί τον Θεό να στείλει το Άγιο του Πνεύμα «εφ' ημάς»,  δηλαδή πάνω μας, λέγοντας «Κατάπεμψον τό Πνεύμα Σου τό Αγιον εφ' ήμάς καί επί τά προκείμενα Δώρα ταύτα». Άρα, η Θεία Λειτουργία είναι μία Πεντηκοστή για όλους μας. Αυτό φαίνεται καθαρά από το τροπάριο πού λέει ο ψάλτης στο τέλος της Θείας Λειτουργίας: «Είδομεν τό Φώς τό αληθινόν, ελάβομεν Πνεύμα επουράνιον»!

Στο κέντρο αυτής της ευαγγελικής περικοπής,  βρίσκονται τα  λόγια του παραλύτου προς το Χριστό, «άνθρωπον ουκ έχω». Αυτή είναι στ’ αλήθεια η κραυγή του ανθρώπου  όλων των εποχών και το ευαγγέλιο αυτό, αποτελεί μια αφορμή αφύπνισης για όλους μας. Όλοι βρισκόμαστε πνευματικά παράλυτοι γύρω από μια κολυμβήθρα, που συμβολίζει την κοινωνία που ζούμε. Τα προβλήματα πολλά, χωρίς βοήθεια από τους ανθρώπους. Όμως ο Θεός δεν αφήνει μόνο και αβοήθητο τον άνθρωπο που υποφέρει. Κανένας δεν πρέπει να απελπίζεται. Όταν παρακαλάμε τον Θεό, με πίστη και επιμονή, η απάντηση δεν θα αργήσει να έρθει, όχι όμως όποτε θέλουμε εμείς, αλλά όποτε εκείνος κρίνει.

Κείμενα Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού «Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς»