Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΡΙΩΔΙΟΥ- (ΤΥΡΙΝΗΣ) - Κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο, Κεφάλαιο ΣΤ'14-21

 

Νοελληνική Απόδοση

 

            «Ἐὰν συγχωρέσετε εἰς τοὺς ἀνθρώπους ὅ,τι κακὸ ἔχουν κάνει, θὰ συγχωρήσῃ καὶ σᾶς ὁ Πατέρας σας ὁ οὐράνιος. Ἐὰν ὅμως δὲν συγχωρῆτε τοὺς ἀνθρώπους, τότε οὔτε καὶ ὁ Πατέρας σας θὰ συγχωρήσῃ τὰ παραπτώματά σας».

«Ὅταν νηστεύετε μὴν γίνεσθε σκυθρωποὶ ὅπως οἱ ὑποκριταί, οἱ ὅποίοι παραμορφώνουν τὰ πρόσωπά τους, διὰ νὰ τοὺς ἰδοῦν οἱ ἄνθρωποι ὅτι νηστεύουν. Ἀλήθεια σᾶς λέγω, ὅτι ἔχουν λάβει τὴν ἀνταμοιβή τους. Σὺ ὅμως ὅταν νηστεύῃς, ἄλειψε τὸ κεφάλι σου καὶ πλύνε τὸ πρόσωπόν σου, διὰ νὰ μὴν ἰδοῦν οἱ ἄνθρωποι ὅτι νηστεύεις ἀλλὰ μόνον ὁ Πατέρας σου, ποὺ εἶναι ἐκεῖ παρὼν κρυφά, καὶ ὁ Πατέρας σου, ποὺ βλέπει τὶ γίνεται εἰς τὰ κρυφά, θὰ σὲ ἀνταμείψῃ εἰς τὰ φανερά».

«Μὴ θησαυρίζετε διὰ τὸν ἑαυτόν σας θησαυροὺς εἰς τὴν γῆν, ὅπου ὁ σκόρος καὶ ἡ σαπίλα τοὺς καταστρέφουν καὶ ὅπου οἱ κλέπται κάνουν διάρρηξιν καὶ τοὺς κλέβουν, ἀλλὰ θησαυρίζετε διὰ τὸν ἑαυτό σας θησαυροὺς εἰς τὸν οὐρανόν, ὅπου οὔτε σκόρος οὔτε σαπίλα τοὺς καταστρέφει καὶ ὅπου κλέπται δὲν κάνουν διάρρηξιν καὶ κλέβουν. Διότι ὅπου εἶναι ὁ θησαυρός σου, ἐκεῖ θὰ εἶναι καὶ ἡ καρδιά σου».

 

Σχόλια

Η σημερινή Κυριακή έχει ένα ιδιαίτερο όνομα,  λέγεται Κυριακή της Τυρινής. Μετά την Κυριακή της Τυρινής -δηλαδή από την Καθαρά Δευτέρα- αρχίζει μία κατανυκτική περίοδος της εκκλησίας μας, που λέγεται  Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Το τέρμα της περιόδου αυτής είναι η  Μεγάλη Εβδομάδα.

Σήμερα  θυμόμαστε το θλιβερό γεγονός, ότι χάσαμε τον παράδεισο. 

 

Ο Θεός δημιουργεί τον Αδάμ και την Εύα και τους βάζει στον ευλογημένο κήπο της Εδέμ. Τους αφήνει την ελευθερία να φάνε από όλα τα δέντρα του παραδείσου εκτός από ένα, που είναι στο κέντρο του παραδείσου και  λέγεται  «δέντρο γνώσεως καλού και κακού». Αν φάνε από αυτό θα πεθάνουν και δυστυχώς, οι πρωτόπλαστοι κάνουν κακή χρήση της ελευθερίας τους. Ο διάβολος γνωρίζει τις συνέπειες της παράβασης της εντολής του Θεού από την δική του πτώση, που από άγγελος φωτός έγινε άγγελος σκότους και με έναν τρόπο σατανικό, παγιδεύει την Εύα.

 

 (Γένεσις Γ-1) “ καὶ εἶπεν ὁ ὄφις τῇ γυναικί· οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε»  δηλαδή αν φάτε από το δέντρο που σας είπε ο Θεός, δεν θα πεθάνετε και θα γίνετε και εσείς θεοί. Η Εύα είδε ότι ο καρπός είναι καλός, τρώει και δίνει και στον Αδάμ να φάει. Αυτό είναι η παράβαση της εντολής, το προπατορικό αμάρτημα. Το δειλινό, ακούνε τη φωνή του Θεού. « Αδάμ πού είσαι;» ρωτά ο Θεός και  ο Αδάμ απαντά: “ Άκουσα τη φωνή σου και φοβήθηκα, διότι είμαι γυμνός και κρύφτηκα”. Ο Θεός του λέει: “Πού το ξέρεις ότι είσαι γυμνός; μήπως έφαγες από το απαγορευμένο δέντρο”;  Ο Θεός ρωτά τον Αδάμ για να του δώσει την ευκαιρία να μετανοήσει.  “ Εγώ δεν φταίω είπε αλλά η γυναίκα που μου έδωσες» δηλαδή κατηγόρησε τον Θεό.  Η Εύα με την σειρά της, έριξε το φταίξιμο στο φίδι και ο Θεός είπε: “Να ήξερες τι έκανες!  Έγινες η αιτία να φθαρεί όλο το ανθρώπινο γένος».

 

Οι συνέπειες της πτώσης ξεκινούν..και ο Θέος λέει στο φίδι “Επικατάρατος να είσαι και να σέρνεσαι στο χώμα. Θα έρθει κάποιος που θα σου συντρίψει το κεφάλι  και εσύ θα του δαγκώσεις την φτέρνα». Αυτή είναι η πρώτη προφητεία που υπάρχει και ονομάζεται Πρωτευαγγέλιο. Στην Εύα είπε  “ Από πλευράς ευθυνών θα έχεις τις περισσότερες. Θα γεννάς με πολλούς πόνους και γι’ αυτό που έκανες, θα είσαι υποχείριο του ανδρός σου, έως ότου έρθει ο Χριστός και σε αποκαταστήσει για πάντα. (ισότητα των δύο φύλων)  (Προς Γαλάτας Γ’ 26-28) «οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ».

 

  Συνεχίζει λέγοντας στον Αδάμ: «Θα είναι καταραμένη η γη από την οποία προήλθες, με λύπες και στεναγμούς  θα τρως το ψωμί σου,  έως ότου πεθάνεις».  Σε αυτό το σημείο ο Θεός εισάγει τον θάνατο που είναι συνέπεια της πτώσης. Προ της πτώσεως οι πρωτόπλαστοι ήταν αθάνατοι και για να μη γίνει το κακό αθάνατο τους διώχνει από τον παράδεισο  Ο Θεός τους φτιάχνει δερμάτινους χιτώνες και τους ντύνει. Όπως λένε οι πατέρες, οι δερμάτινοι χιτώνες συμβολίζουν το ότι κάποτε θα έρθει ο Χριστός ως αμνός, για τους ντύσει με τη στολή την πρώτη (Άγιο Πνεύμα) που έχασαν. Τους διώχνει από τον παράδεισο και τους τοποθετεί  απέναντι του,  για να βλέπουν τι έχασαν. Βάζει περιστρεφόμενη  ρομφαία με φωτιά στην είσοδο του παραδείσου, και τον κλείνει  μέχρι το “Τετέλεσται” του Κυρίου.  Οι συνέπειες της πτώσης βαραίνουν όλο το ανθρώπινο γένος έως την Δευτέρα Παρουσία.

 

Περί νηστείας

 

  Το «Οὐ φάγεσθε» σημαίνει νηστεία (νη εσθιώ) δηλαδή δεν τρώω. Άρα ο Θεός εισήγαγε νηστεία από τον παράδεισο. Η νηστεία δεν είναι ο σκοπός, αλλά το μέσον. Η αξία της όμως, όπως τονίζει ο Μέγας Βασίλειος, είναι πολύ μεγάλη. Λέει ότι η νηστεία  είναι «η αλλοτρίωσης των κακών» δηλαδή  η εγκράτεια της γλώσσας , η αποχή από τον  θυμό, ο χωρισμός από τις επιθυμίες, η καταλαλιά, το ψεύδος και η ψευδορκία.  Τι το όφελος να νηστεύουμε από τροφές και να  βρισκόμαστε  σε φιλονικίες ή διαμάχες με την οικογένεια  μας και  να τρώμε  με την γλώσσα τον συνάνθρωπο μας;

 

 Νηστεία είναι η προσπάθεια μας να κρατήσουμε τον εαυτό μας μακριά από το κακό. Είναι φορές που νηστεύουμε από μερικές τροφές και μέσα μας αφήνουμε να φωλιάζει το μίσος. Αυτές οι μορφές της νηστείας συνθέτουν την υποκριτική νηστεία που αναφέρει η Ευαγγελική Περικοπή.  Η μια αρετή που συνδέεται με την αληθινή νηστεία, είναι η συγχώρηση. Λέει ο Ιάκωβος ο Αδελφόθεος: “Ἡ γὰρ κρίσις ἀνέλεος τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος» δηλαδή η δικαιοσύνη του θεού θα είναι αδέκαστος σε όποιον δεν δείχνει  έλεος.

 

Αυτό σημαίνει  ότι πρέπει να συγχωρούμε αυτούς που μας αδίκησαν και  να προσευχόμαστε γι’ αυτούς που μας μισούν. Η άλλη αρετή είναι η ελεημοσύνη,   και πρέπει να  βοηθάμε τους συνανθρώπους μας, όποτε μπορούμε, όχι μόνο υλικά  αλλά και πνευματικά. Προηγούνται λοιπόν  αυτές οι αρετές και μετά η νηστεία των τροφών.

 

Κείμενα της Δήμητρας Κούσουλα

για το blog του Ιερού Ναού Παναγίας Ρόδον το Αμάραντο Πειραιώς