Οι συμβολισμοί του Ναού.

 

ΠΕΡΙ ΝΑΟΥ

Σε αυτό το blog του «Ιερού Ναού Ρόδον το Αμάραντο» θα παραθέσουμε συμβολισμούς  που αναφέρονται στο ναό. Η λέξη ναός είναι εκ του ρήματος ναίω = κατοικώ.  Στο ναό, η παρουσία του Θεού είναι εντονότερη από οπουδήποτε αλλού, αν και ο θεός δεν περιορίζεται τοπικά (Ψαλμός ΡΒ-22) «ἐν παντὶ τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ».  Ο ναός δεν είναι μία απλή αίθουσα που συγκεντρωνόμαστε απλώς, αλλά το θυσιαστήριο, δηλαδή η Αγία Τράπεζα.   Ο προφήτης Μαλαχίας (Α-11) αναφέρει ότι πρόκειται περί της προσφερόμενης θυσίας του Ιησού απανταχού της γης, δια της οποίας απαιτείται ιερατείο και θυσιαστήριο.

 

ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ (1)

ΑΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ-ΘΥΣΙΑΣΤΗΡΙΟ

Οι ετερόδοξοι υποστηρίζουν ότι μια είναι μόνο η θυσία του Γολγοθά. Εμείς οι ορθόδοξοι διδάσκουμε, ότι ο Χριστός  μια φορά θυσιάστηκε και αυτή η θυσία του επεκτείνεται και μετά την Δευτέρα Παρουσία, στο ουράνιο θυσιαστήριο. Κατά τον Ιερό Καβάσιλα δεν έχουμε επανάληψη του θανάτου του Χριστού σε κάθε Θεία Λειτουργία. 

Πως γίνεται η μεταβολή από άρτο και οίνο, σε σώμα και αίμα Χριστού; Όπως στο Ισραήλ ο ιερέας έπαιρνε ένα πρόβατο το έσφαζε και από άθυτο γινόταν θύμα, έτσι την ώρα που ο ιερέας λέει  τα κυριακά λόγια «Και ποίησον τον μεν άρτον τούτον τίμιον Σώμα του Χριστού σου. Αμήν. Το δε εν τω ποτηρίω τούτω τίμιον Αίμα του Χριστού σου. Αμήν. Μεταβαλών τω Πνεύματί σου τω Αγίω. Αμήν» Εκείνη τη στιγμή μεταβάλλεται ο άρτος και ο οίνος, σε σώμα και αίμα Χριστού.   Αυτή η στιγμή της μεταβολής είναι η θυσία. Κάθε φορά που γίνεται η Θεία Λειτουργία έχουμε αναφορά στη θυσία του Γολγοθά.

 

          Τι συμβολίζει η  Αγία Τράπεζα; Τον τάφο του Χριστού. Κάθε Κυριακή είναι Πάσχα και ο ιερέας που έχει θέση αγγέλου διαβάζει το ευαγγέλιο του όρθρου (εωθινό)  πάνω στην Αγία Τράπεζα- δηλαδή στον τάφο του Χριστού- αναγγέλλοντας την ανάσταση του.

Γιατί η Αγία Τράπεζα είναι από λίθο; Εικονίζει το Χριστό που είναι σαν λίθος. Στην Παλαιά Διαθήκη στη πορεία των Ισραηλινών για την γή της επαγγελίας, περπατώντας στην έρημο τους ακολουθούσε μία πέτρα απο όπου έπιναν νερό. Αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην (Α’  Προς Κορινθίους  Επιστολή Ι-4) « ἔπινον γὰρ ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας, ἡ δὲ πέτρα ἦν ὁ Χριστός». 

 Γιατί πάντα το ιερό των ναών βρίσκεται στην Ανατολή; Γιατί συμβολίζει τον παράδεισο που βρίσκεται ανατολικά. Το όνομα του Χριστού είναι Ανατολή λέει ο (Ζαχαρίας ΣΤ- 12)« τάδε λέγει Κύριος παντοκράτωρ· ἰδοὺ ἀνήρ, ἀνατολὴ ὄνομα αὐτῷ».

 

ΑΜΒΩΝΑΣ

Προέρχεται από το ρήμα αναβαίνω,  και είναι το βήμα από το οποίο διαβάζεται το Ευαγγέλιο. Κατά τον Συμεών Θεσσαλονίκης, ο άμβωνας συμβολίζει τον  αποκυλισθέντα λίθο από το μνήμα του Χριστού και επί του οποίου κάθονταν άγγελοι αναγγέλλοντας την ανάσταση του. Στις πλευρές του αγιογραφούνται οι Ευαγγελιστές μαζί με τα σύμβολά τους  ή η σκάλα του Ιακώβ.

 

 

 

ΤΕΜΠΛΟ

Στη δεξιά πλευρά του τέμπλου υπάρχουν δύο εικόνες, η μια του  Χριστού και η άλλη του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου με το τσεκούρι στην εικόνα του να συμβολίζει τη δικαιοσύνη του Θεού. Η εικόνα του Χριστού του τέμπλου, είναι ο Χριστός του θρόνου της Χάριτος και το καντήλι του συμβολίζει το έλεος. Στο δεσποτικό που κάθεται ο δεσπότης-που είναι εις τύπον και τόπο Χριστού- δεν υπάρχει καντήλι γιατί είναι ο θρόνος της δικαιοσύνης δηλαδή δεν υπάρχει έλεος μετά θάνατον.   Στην αριστερή πλευρά του τέμπλου, υπάρχει η εικόνα της Παναγίας και του αγίου του οποίου το όνομα φέρει ο ναός. Η  Παναγία η Πλατυτέρα βρίσκεται στην κόγχη στο βάθος του ναού.

 

ΚΟΓΧΗ

          Η κόγχη είναι μία εσωτερική κοιλότητα σαν αχιβάδα. Εκεί αγιογραφείται η Θεοτόκος με το Χριστό, με ανοιχτά τα χέρια προσευχόμενη για όλους και ονομάζεται Πλατυτέρα των Ουρανών. Επίσης, η κόγχη συμβολίζει τον τύπο του σπηλαίου της Βηθλεέμ και του σπηλαίου που ετάφη ο Χριστός.

 

ΩΡΑΙΑ ΠΥΛΗ

          Η μεσαία είσοδος του βήματος ονομάζεται Ωραία Πύλη. Στις δύο πλευρικές πύλες αγιογραφούνται οι Ταξιάρχες που απαγορεύουν την είσοδο των πιστών από αυτές, δείχνοντας την είσοδο μόνο από την Ωραία Πύλη. Οι τρείς πύλες σημαίνουν την ελευθερία με την οποία δέχεται ο Χριστός τους ανθρώπους. Σαν να μας λέει «έλα όποτε θέλεις, κάτσε όσο θέλεις, φύγε όποτε θέλεις και κατά την προθυμία σου θα απολαύσεις τις δωρεές μου».

 

ΙΕΡΟ

          Στην Ωραία Πύλη είναι η εικόνα του Χριστού ως Μέγας Αρχιερέας και το καντήλι του συμβολίζει τον Χριστό του ελέους. Ο Χριστός  με το άγιο δισκοπότηρο στο χέρι, μας δείχνει την είσοδο μας στον Παράδεισο= ιερό. Αυτό συμβολίζει ότι πρώτα θα κοινωνήσουμε και μετά θα μπούμε στον παράδεισο.

 

Κούσουλα Δήμητρα